Công ty bất động sản China Evergrande (tên tiếng Trung: 恒大集团, Hán Việt: Hằng Đại tập đoàn), bị hủy niêm yết khỏi Sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông vào ngày 18/8/2025, để lại một đống nợ khổng lồ và một danh sách dài các chủ nợ đang tuyệt vọng.
Khoảnh khắc đó trôi qua trong im lặng. China Evergrande, một nhà phát triển bất động sản từng đại diện cho đỉnh cao sức mạnh kinh tế của Trung Quốc, đã chính thức bị loại khỏi Sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông vào ngày 18/8/2025.
Evergrande, lần đầu niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông cách đây 16 năm, từng là nhà phát triển bất động sản tăng trưởng nhanh nhất tại một quốc gia tràn ngập hứa hẹn lợi nhuận cho các nhà đầu tư. Công ty sẽ được nhớ đến như một trong những công ty nợ nần nhiều nhất thế giới, sự sụp đổ của công ty đã đẩy hệ thống tài chính Trung Quốc đến bờ vực sụp đổ.
Công ty đã thử thách chính sách lâu đời của Bắc Kinh đối với các công ty lớn nhất của mình là "quá lớn để sụp đổ". Nó đã phá vỡ sự khoan dung đối với việc vay nợ không kiểm soát của các tập đoàn khổng lồ. Và sự sụp đổ của Evergrande vào năm 2021, với khoản nợ hơn 300 tỷ đô la, đã phơi bày những điểm yếu của nền kinh tế Trung Quốc và sự phụ thuộc của nước này vào bất động sản như một động lực tăng trưởng.
Giờ đây, những gì còn lại là xác của một tập đoàn khổng lồ - 1.300 dự án bất động sản chưa hoàn thành tại hơn 280 thành phố và hàng trăm nghìn người mua nhà vẫn đang chờ đợi căn hộ của họ. Rồi còn một hàng dài các chủ nợ, từ các doanh nghiệp ở Trung Quốc đã làm việc cho Evergrande đến các nhà đầu tư ở London và New York đã đặt cược vào công ty này, vẫn đang chờ được trả nợ.
Năm ngoái, một thẩm phán Hồng Kông đã ra lệnh giải thể Evergrande. Bà đã chỉ định Alvarez & Marsal, một công ty chuyên về phá sản và từng giúp Lehman Brothers giải thể, thực hiện nhiệm vụ này. Sau một năm rưỡi làm việc, các thanh lý viên, hai giám đốc điều hành tại Alvarez & Marsal, đã có những bước tiến nhỏ trong việc giúp các chủ nợ nước ngoài nhận được những khoản trả nhỏ mà họ đáng được nhận.
Những tài liệu mới nhất được công bố từ Evergrande cho thấy những thách thức trong việc này.
Các chủ nợ đã thực hiện hàng trăm động thái pháp lý chống lại các dự án của Evergrande tại Trung Quốc, và hàng chục tài sản đã bị đóng băng. Trong một số trường hợp, các nhà đầu tư hoặc chính quyền địa phương đã tiếp quản các dự án phát triển. Việc đòi lại tài sản cho các chủ nợ khác vốn đã rất khó khăn đối với các nhà thanh lý Hồng Kông do cơ cấu kinh doanh phức tạp của Evergrande với hàng ngàn công ty con.
Để rút sạch tiền từ những gì còn lại của Evergrande, các công ty thanh lý tài sản phải tiếp quản từng công ty con một. Cho đến nay, Alvarez & Marsal đã nắm quyền kiểm soát hơn 100 công ty và tài sản trị giá khoảng 3,5 tỷ đô la.
Nhưng chỉ khoảng 255 triệu đô la trong số 45 tỷ đô la mà các chủ nợ ở Hồng Kông tuyên bố họ được nợ đã được thu hồi. Và các nhà thanh lý đã cảnh báo rằng ngay cả giá trị của một số tài sản bị tịch thu cũng đang bị nghi ngờ, gây ra "nghi ngờ nghiêm trọng về số tiền cuối cùng có thể được lấy về vì lợi ích của các chủ nợ của công ty, nếu còn có tiền."
Các công ty thanh lý đang theo đuổi một hướng đi pháp lý khác để cố gắng moi tiền từ Evergrande: truy tố cựu chủ tịch Hui Ka Yan, vợ ông, Ding Yu Mei, và cựu giám đốc điều hành của Evergrande, Xia Haijun. Một vụ án đang diễn ra tại Hồng Kông, với các phiên điều trần kín với công chúng, đã nhắm vào 6 tỷ đô la tài sản mà ông Hui và các giám đốc điều hành khác đã tự bỏ tiền túi ra mua trong những năm sau khi Evergrande niêm yết cổ phiếu tại Hồng Kông.
Đây là một nghiên cứu về sự dư thừa của một thời kỳ đã qua trong ngành bất động sản tự do một thời của Trung Quốc. Cho đến nay, vụ án chủ yếu tập trung vào vợ của ông Hui và ông Xia. Ông Hui đã bị bắt giữ vào năm 2023 và kể từ đó, chính quyền đã phạt ông 6,5 triệu đô la và cáo buộc ông về tội "tổ chức gian lận".
Một hồ sơ gần đây gửi lên tòa án cho biết Xia Haijun, người đã bị phạt 2 triệu đô la và bị một cơ quan quản lý hàng đầu của Trung Quốc cấm tham gia thị trường tài chính vì tội gian lận chứng khoán, đang che giấu tài sản trị giá 24 triệu đô la trong một số ngôi nhà và xe hơi sang trọng ở California.
Một trong những bất động sản đó, ở Irvine - Mỹ, trị giá 6,3 triệu đô la và được mua vào tháng 4 năm 2022, một tháng sau khi Evergrande đột ngột trì hoãn công bố kết quả kinh doanh năm 2021 và cho biết 2 tỷ đô la tiền vay đã bị các ngân hàng tịch thu, theo hồ sơ tòa án.
Vài tháng sau, ông Xia từ chức vì công ty cho rằng ông đã có kế hoạch chuyển 2 tỷ đô la vào một trong những công ty niêm yết tại Hồng Kông từ một công ty con.
Theo hồ sơ tòa án, chỉ vài tháng trước khi ông Xia bị phạt vào tháng 3 năm 2024, vợ ông đã chi 14,5 triệu đô la mua một biệt thự rộng lớn ở Newport Beach. Ông đã khai với tòa rằng mình không sở hữu bất cứ thứ gì trị giá hơn 6.400 đô la.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo News York Times
© 2025 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC