Cuộc khủng hoảng năng lượng tại Cuba và áp lực gia tăng từ Mỹ

Cuba đang trải qua một trong những thời kỳ suy thoái kinh tế nghiêm trọng nhất kể từ sau cuộc cách mạng. Kể từ đầu năm nay, tình hình trở nên đặc biệt tồi tệ khi chính quyền Mỹ quyết định thắt chặt các lệnh cấm vận. Điều này đã dẫn đến việc gần như toàn bộ nguồn cung dầu mỏ thiết yếu chảy vào đảo quốc này bị cắt đứt hoàn toàn.

1 Cuoc Khung Hoang Nang Luong Tai Cuba Va Ap Luc Gia Tang Tu My

Một người đàn ông đi bộ qua thành phố Santa Cruz del Norte chìm trong bóng tối do mất điện kéo dài tại Cuba.

Tại các khu đô thị như Santa Cruz del Norte, tình trạng mất điện luân phiên kéo dài nhiều giờ đồng hồ đã trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày. Cuộc sống công cộng bị thu hẹp đáng kể khi chính phủ buộc phải áp đặt các định mức tiêu thụ năng lượng khắt khe. Các phương tiện giao thông công cộng bao gồm xe buýt, phà và tàu hỏa hiện chỉ hoạt động ở mức độ hạn chế tối đa.

Ngành giáo dục cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi các trường phổ thông và đại học phải rút ngắn giờ học hoặc tạm dừng yêu cầu đến lớp bắt buộc. Nhân viên trong các cơ quan nhà nước hiện được áp dụng tuần làm việc 4 ngày để tiết kiệm năng lượng di chuyển. Thậm chí, một bộ phận lao động còn được điều động sang các lĩnh vực kinh tế then chốt để duy trì hoạt động xã hội.

Ưu tiên nguồn lực cho các dịch vụ thiết yếu

Phát biểu trên sóng truyền hình nhà nước, Phó Thủ tướng Óscar Pérez-Oliva cho biết chính phủ đang nỗ lực tối đa để điều phối nguồn nhiên liệu ít ỏi còn lại. Ưu tiên hàng đầu hiện nay được dành cho các lĩnh vực y tế, sản xuất điện và cung ứng lương thực. Ông khẳng định rằng các dịch vụ sống còn như cung cấp nước sạch cho người dân vẫn sẽ được duy trì ổn định.

2 Cuoc Khung Hoang Nang Luong Tai Cuba Va Ap Luc Gia Tang Tu My

Quang cảnh vắng lặng trên những cung đường thường ngày đông đúc tại thủ đô Havana do tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.

Bên cạnh việc thừa nhận những khó khăn do tác động ngoại cảnh, Phó Thủ tướng Óscar Pérez-Oliva cũng nhắc đến các "khuyết điểm nội bộ" trong quản lý. Đây được xem là một sự thừa nhận hiếm hoi từ phía chính quyền về những bất cập trong mô hình kinh tế hiện tại. Dù vậy, lịch sử đã chứng minh chính quyền Cuba luôn có sức chống chịu bền bỉ qua nhiều biến cố chính trị và kinh tế lớn.

Chiến lược gây áp lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump

Hiện nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gia tăng sức ép toàn diện lên chính quyền Cuba nhằm tạo ra một bước ngoặt chính trị. Kể từ sau các biến động tại Venezuela vào đầu năm nay, ông Donald Trump đã siết chặt các kênh vận chuyển dầu mỏ sang Cuba. Nhà Trắng tin rằng việc cắt đứt nguồn năng lượng huyết mạch sẽ khiến hệ thống quản trị hiện tại gặp thách thức lớn mà không cần can thiệp quân sự.

Người phát ngôn của Tổng thống Donald Trump, bà Karoline Leavitt, đã đưa ra những tuyên bố rất trực diện về vấn đề này. Bà cho rằng chính quyền Cuba đang đứng trước nguy cơ khủng hoảng sâu sắc và cần có những động thái hợp tác hơn với Washington. Thông điệp này cho thấy Mỹ đang mong muốn đẩy Cuba vào một bàn đàm phán với những điều kiện có lợi cho phía Mỹ.

3 Cuoc Khung Hoang Nang Luong Tai Cuba Va Ap Luc Gia Tang Tu My

Người dân tại Havana phải tận dụng than củi để nấu ăn thay thế cho bếp gas và bếp điện không thể hoạt động.

Tình hình thực tế tại đảo quốc đang trở nên vô cùng căng thẳng khi nguồn cung dầu từ Venezuela bị gián đoạn. Xăng dầu khan hiếm đến mức người dân phải xếp hàng dài dằng dặc nhiều giờ chỉ để mua được một lượng nhỏ nhiên liệu. Điều đáng nói là tại một số vùng, nhiệt độ bất ngờ giảm xuống 0 độ C, một hiện tượng hiếm gặp tại quốc gia nhiệt đới này, khiến nhu cầu sưởi ấm càng thêm cấp bách.

Thế khó của Mexico và tình hình nhân đạo tại Cuba

Mexico vốn là nhà xuất khẩu dầu truyền thống cho Cuba, nhưng hiện đang rơi vào tình thế ngoại giao khó xử. Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo về việc áp thuế bổ sung đối với những quốc gia hỗ trợ Cuba phá vỡ lệnh cấm vận. Trước tình hình đó, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đang rất thận trọng trong việc tìm kiếm giải pháp hỗ trợ nhân đạo mà không làm tổn hại đến quan hệ với Mỹ.

Bên cạnh năng lượng, sự thiếu hụt thực phẩm và thuốc men đang đẩy người dân Cuba vào cảnh khốn cùng. Hệ quả là tình trạng suy dinh dưỡng và các loại bệnh tật bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trong cộng đồng. Trên thị trường tự do, giá hàng hóa thiết yếu đã tăng vọt đến mức đa số người dân không còn khả năng chi trả bằng đồng nội tệ Peso vốn đang mất giá.

Bà Masiel Serguera, một người dân sống tại Havana, chia sẻ trong sự thất vọng về tương lai bấp bênh của gia đình mình. Bà lo ngại rằng nếu tình hình không được cải thiện, người dân sẽ không còn cả điện, xăng và khí đốt để nấu ăn. Những người dân như ông Eulogio Wals cũng đặt câu hỏi về việc liệu các đối tác xa xôi như Nga hay Trung Quốc có thể hỗ trợ kịp thời hay không.

Những nỗ lực tìm kiếm lối thoát của chính phủ Cuba

Trước những thử thách bủa vây, Đảng Cộng sản Cuba đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp đồng bộ trên nhiều phương diện:

Đẩy mạnh đầu tư và phát triển các nguồn năng lượng tái tạo trong nước để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Tăng cường hoạt động ngoại giao, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đối tác truyền thống như Trung Quốc và Việt Nam.
Tiến hành đàm phán với Nga để thiết lập các hành lang cung ứng năng lượng mới.
Duy trì ổn định xã hội thông qua các chính sách phân phối định mức công bằng.

Chủ tịch Miguel Díaz-Canel cáo buộc Mỹ đang thực hiện một "cuộc chiến tâm lý" nhằm bóp nghẹt đảo quốc này bằng các biện pháp bao vây kinh tế. Tuy nhiên, ông vẫn khẳng định Cuba sẵn sàng đối thoại với chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Điều kiện mà phía Cuba đưa ra là sự tôn trọng tuyệt đối đối với nền độc lập, tự chủ và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.

Theo Tagesschau