Trung Quốc ngừng nhập khẩu điện từ Nga: Khi đối tác chiến lược "rút phích cắm"

Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Trung Quốc sẽ hoàn toàn chấm dứt việc nhập khẩu điện năng từ Nga. Theo các báo cáo từ giới truyền thông quốc tế, lý do chính dẫn đến quyết định này là sự leo thang của giá điện xuất khẩu từ phía Nga.

Hiện tại, mức giá mà phía Nga đưa ra đã vượt xa chi phí sản xuất và phân phối điện nội địa của Trung Quốc. Dù các hợp đồng hiện có giữa hai quốc gia về mặt lý thuyết vẫn còn hiệu lực, nhưng khả năng nối lại việc cung ứng trong tương lai gần được đánh giá là rất thấp.

1 Trung Quoc Ngung Nhap Khau Dien Tu Nga Khi Doi Tac Chien Luoc Rut Phich Cam

Dựa trên thông tin từ tờ báo kinh tế Kommersant của Nga, việc đình chỉ này liên quan trực tiếp đến các đợt giao hàng của tập đoàn năng lượng Inter RAO cho Tổng công ty Lưới điện Nhà nước Trung Quốc. Đây là một kết cục khá bất ngờ cho một mối quan hệ đối tác dài hạn từng được kỳ vọng rất lớn.

Trước đó, một thỏa thuận dài hạn ký kết từ năm 2012 đã dự kiến cung cấp tới 7 tỷ kilowatt giờ điện mỗi năm cho đến tận năm 2037. Tuy nhiên, số lượng thực tế đã sụt giảm nghiêm trọng trong những năm qua:

Năm 2022, lượng điện xuất khẩu vẫn duy trì ở mức 4,6 tỷ kilowatt giờ.
Đến 9 tháng đầu năm 2025, con số này đã lao dốc chỉ còn 0,3 tỷ kilowatt giờ.
Sự sụt giảm liên tục cho thấy xu hướng tách rời năng lượng đã diễn ra từ trước khi có thông báo chính thức.

Nguyên nhân từ thị trường nội địa Nga

Bộ Năng lượng Nga cho biết ưu tiên hiện nay của họ là đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong nước, đặc biệt là khu vực phía Đông. Việc tự do hóa thị trường tại vùng này đã khiến giá điện nội địa của Nga tăng vọt khoảng 42% so với năm ngoái.

Trong khi đó, Trung Quốc vẫn duy trì được sự ổn định về giá điện trong nước ở mức khoảng 350 Nhân dân tệ mỗi megawatt giờ. Sự chênh lệch quá lớn này khiến việc nhập khẩu điện từ Nga không còn mang lại hiệu quả kinh tế cho Bắc Kinh.

Tác động từ các cuộc tấn công hạ tầng

Nhiều chuyên gia quan sát nhận định rằng diễn biến này có thể là hệ quả gián tiếp từ cuộc xung đột tại Ukraine. Trong nhiều tháng qua, Kiev đã liên tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga nhằm làm suy yếu năng lực xuất khẩu của Moscow.

Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng về việc các đợt tấn công này ảnh hưởng trực tiếp đến giá điện, nhưng chúng chắc chắn đã tạo ra áp lực lên khả năng cung ứng ổn định. Tuy nhiên, cả hai phía Nga và Trung Quốc đều khẳng định họ vẫn đang duy trì đối thoại về các khả năng hợp tác trong tương lai.

Việc Trung Quốc ngừng mua điện không chỉ là một vấn đề kinh tế thuần túy mà còn phản ánh sự thay đổi trong chiến lược tự chủ năng lượng của nước này. Khi giá thành từ đối tác không còn cạnh tranh, Trung Quốc sẵn sàng ưu tiên các nguồn lực nội sinh để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.