Với tư cách là người đứng đầu, ông Trump sẽ có toàn quyền quyết định danh sách các quốc gia được mời tham gia. Đây được xem là một bước đi táo bạo nhằm tái định hình trật tự ngoại giao thế giới theo cách tiếp cận mang đậm dấu ấn cá nhân của ông.
Liệu Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Trump có trở thành phương án thay thế cho Liên Hợp Quốc khi đưa ra mức giá 1 tỷ USD cho một ghế thành viên vĩnh viễn?
Cơ chế vận hành và quyền lực của chủ tịch
Mặc dù các quyết định trong hội đồng sẽ được thông qua bằng hình thức bỏ phiếu đa số và mỗi quốc gia thành viên có một phiếu bầu, nhưng thực tế quyền lực vẫn tập trung vào tay chủ tịch. Theo quy định, mọi quyết định cuối cùng đều phải nhận được sự chấp thuận từ phía người đứng đầu hội đồng. Điều này đảm bảo rằng các định hướng quan trọng của tổ chức luôn nằm trong tầm kiểm soát của Tổng thống Trump.
Dự thảo điều lệ quy định các quốc gia thành viên thông thường chỉ có nhiệm kỳ tối đa là 3 năm. Tuy nhiên, một ngoại lệ quan trọng đã được đưa ra để thu hút nguồn ngân sách lớn. Những quốc gia đóng góp trên 1 tỷ USD ngay trong năm đầu tiên sẽ được hưởng đặc quyền sở hữu ghế thành viên vĩnh viễn.
Một đại diện chính phủ Mỹ đã xác nhận với Bloomberg rằng việc tham gia hội đồng ban đầu là miễn phí. Tuy nhiên, khoản thanh toán hàng tỷ USD kể trên là điều kiện bắt buộc nếu một quốc gia muốn đảm bảo vị thế lâu dài của mình. Hội đồng được định nghĩa là một "tổ chức quốc tế" có sứ mệnh thúc đẩy sự ổn định và tái thiết quản trị tại các vùng chiến sự.
Mục tiêu tái thiết và những tranh cãi quốc tế
Tổ chức này sẽ chính thức đi vào hoạt động ngay khi có ít nhất ba quốc gia thành viên đầu tiên ký kết vào bản điều lệ. Mục tiêu chính thức của hội đồng là khôi phục lại các hệ thống quản trị đáng tin cậy và duy trì hòa bình bền vững. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng đây là nỗ lực của ông Trump nhằm tạo ra một đối trọng với Liên Hợp Quốc, tổ chức mà ông vốn thường xuyên chỉ trích.
Tổng thống Trump hiện đã gửi lời mời tới nhiều nhà lãnh đạo thế giới tham gia vào một nhánh con mang tên "Hội đồng Hòa bình cho Gaza". Một số nhân vật quan trọng đã xác nhận sẽ tham gia vào dự án đầy tham vọng này của Nhà Trắng:
- Tổng thống Argentina Javier Milei đã chính thức nhận lời.
- Thủ tướng Canada Mark Carney cũng đã đồng ý góp mặt.
- Nhiều quốc gia châu Âu khác cũng đang nằm trong danh sách khách mời của ông Trump.
Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng mặn mà với ý tưởng này của Tổng thống Mỹ. Một số nguồn tin thân cận cho biết nhiều nước châu Âu cảm thấy khó chấp nhận việc ông Trump nắm toàn quyền kiểm soát các nguồn quỹ thu được. Một số quốc gia thậm chí đã lên kế hoạch hợp tác để cùng phản đối các điều khoản trong bản dự thảo điều lệ hiện tại.
Quyền hạn mở rộng và kế hoạch cho Gaza
Quyền hạn của chủ tịch trong hội đồng này được đánh giá là cực kỳ sâu rộng. Ông Trump có quyền bãi miễn các thành viên, và quyết định này chỉ có thể bị ngăn chặn nếu có ít nhất hai phần ba số thành viên còn lại bỏ phiếu phủ quyết. Ngoài ra, chủ tịch cũng là người có quyền chỉ định người kế vị mình vào bất kỳ thời điểm nào.
Ngay cả những biểu tượng chính thức hay con dấu của hội đồng cũng phải thông qua sự phê chuẩn của chủ tịch. Các cuộc họp bỏ phiếu sẽ được tổ chức ít nhất mỗi năm một lần, nhưng chủ tịch có quyền triệu tập các cuộc họp bất thường tùy theo ý muốn. Chương trình nghị sự của mọi kỳ họp cũng cần được người đứng đầu thông qua trước khi thực hiện.
Về vấn đề tài chính, một quan chức Mỹ khẳng định số tiền thu được từ các quốc gia sẽ được dùng trực tiếp cho việc tái thiết dải Gaza. Hội đồng cam kết sẽ giám sát chặt chẽ để đảm bảo gần như toàn bộ số tiền đóng góp đều được chi dùng đúng mục đích. Đây là một phần trong kế hoạch hòa bình toàn diện mà chính quyền Trump đang thúc đẩy cho khu vực Trung Đông.
Phản ứng gay gắt từ phía Israel
Vào thứ Sáu vừa qua, Nhà Trắng đã công bố danh sách các thành viên chủ chốt trong ủy ban điều hành cho vấn đề Gaza. Nhóm này sẽ phối hợp với chính quyền chuyển tiếp gồm 15 thành viên tại Gaza, vốn vừa có cuộc họp đầu tiên tại Cairo, Ai Cập. Danh sách các thành viên dự kiến tham gia điều hành bao gồm những cái tên quyền lực như:
- Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
- Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff.
- Con rể của Tổng thống Trump, ông Jared Kushner.
- Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.
- Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan và đại diện từ Qatar.
Ngay sau khi danh sách này được công bố, phía Israel đã lập tức lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng thành phần nhân sự của hội đồng này chưa hề được thảo luận hay thống nhất với phía Israel. Họ khẳng định những lựa chọn nhân sự này đi ngược lại hoàn toàn với các chính sách hiện tại của chính phủ Israel.
Dù ông Netanyahu không chỉ đích danh người mà ông không hài lòng, nhưng sự hiện diện của Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar được cho là nguyên nhân chính. Thổ Nhĩ Kỳ vốn liên tục cáo buộc Israel có các hành động tiêu cực tại Gaza. Trong khi đó, mối quan hệ với Qatar cũng trở nên căng thẳng sau những bê bối gần đây liên quan đến các vấn đề chính trị và ngoại giao tại khu vực.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC