Theo phân tích từ tờ The Times, phương thức điều hành của giới lãnh đạo Nga dường như vẫn đang dừng lại ở những thập kỷ trước. Trong khi các nhà lãnh đạo thế giới sử dụng các ứng dụng nhắn tin bảo mật và nền tảng số để điều phối công việc, Điện Kremlin vẫn trung thành với các thiết bị truyền thống.
Thói quen liên lạc lạc hậu của giới lãnh đạo Nga
Tổng thống Vladimir Putin được cho là vẫn điều hành đất nước thông qua hệ thống điện thoại cố định được mã hóa và các tập hồ sơ giấy. Ông gần như bỏ qua sự tồn tại của internet cũng như các dòng điện thoại thông minh vốn là công cụ làm việc thiết yếu của thời đại mới.
Sự cách biệt này tạo ra một khoảng cách lớn giữa cấp điều hành cao nhất và thực tế phát triển nhanh chóng của thế giới số. Nhiều chuyên gia đặt câu hỏi rằng, làm thế nào một quốc gia có thể dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo khi người đứng đầu vẫn còn xa lạ với những công nghệ nền tảng nhất?
Gói trừng phạt của EU đối với Nga đang tạo ra những áp lực chưa từng có lên ngành công nghiệp năng lượng và công nghệ.
Sự tụt hậu đáng báo động trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo
Một nghiên cứu chuyên sâu từ Đại học Stanford đã phản ánh rõ nét vị thế của Nga trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Trong danh sách 36 quốc gia có sức mạnh về ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo, Nga chỉ khiêm tốn đứng ở vị trí thứ 28.
Thứ hạng này cho thấy Nga đang bị bỏ xa bởi các cường quốc công nghệ và thậm chí là cả những quốc gia có quy mô nhỏ hơn rất nhiều. Các vị trí dẫn đầu hiện nay thuộc về:
- Mỹ - quốc gia tiên phong với các tập đoàn công nghệ khổng lồ.
- Trung Quốc - đối thủ nặng ký với nguồn đầu tư dồi dào từ chính phủ.
- Ấn Độ - trung tâm phần mềm và giải pháp số của thế giới.
Đáng chú ý, các quốc gia châu Âu như Luxembourg, Bỉ và Ireland cũng đã vượt mặt Nga trong lĩnh vực này. Giới phân tích nhận định rằng, hoạt động đầu tư thiếu hiệu quả và tâm lý lo ngại rủi ro trước sự đổi mới là những nguyên nhân chính kìm hãm sự bứt phá của công nghệ cao tại Nga.
Bước lùi so với thời kỳ đỉnh cao của khoa học Xô Viết
Thái độ hiện tại của chính quyền Nga đối với công nghệ đang tạo ra một nghịch lý lớn khi so sánh với lịch sử. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các nhà lãnh đạo Liên Xô luôn coi tiến bộ khoa học kỹ thuật là nền tảng cốt lõi để cạnh tranh quyền lực.
Thời điểm đó, Liên Xô đã đổ dồn nguồn lực để phát triển các chương trình không gian, năng lượng hạt nhân và cơ sở hạ tầng công nghiệp nặng. Những thành tựu rực rỡ trong quá khứ trái ngược hoàn toàn với tâm lý coi đổi mới kỹ thuật số là mối đe dọa đối với sự ổn định quyền lực như hiện nay.
Hệ quả từ sự kiểm soát và làn sóng di cư của giới tinh hoa
Tờ The Times cũng nhấn mạnh rằng việc siết chặt quyền tự do kỹ thuật số đã gây ra những hệ lụy tiêu cực cho thị trường. Việc chặn các mạng xã hội phổ biến và hạn chế quyền truy cập thông tin đã bóp nghẹt môi trường sáng tạo cần thiết cho các công ty khởi nghiệp.
Nhà kinh tế học Vladislav Inozemtsev nhận định rằng, để xây dựng một ngành AI mạnh mẽ, Nga cần những doanh nghiệp khởi nghiệp độc lập và môi trường đầu tư thông thoáng. Tuy nhiên, cả hai yếu tố này hiện đều là những thứ xa xỉ tại Nga trong bối cảnh chính trị hiện nay.
Những khó khăn này đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhân sự chưa từng có trong ngành công nghệ:
- Ước tính có khoảng 100.000 chuyên gia CNTT đã rời khỏi Nga chỉ tính riêng trong năm 2022.
- Các lệnh trừng phạt từ phương Tây khiến việc tiếp cận linh kiện phần cứng và chip xử lý cao cấp trở nên gần như không thể.
- Môi trường nghiên cứu bị cô lập khiến các nhà khoa học Nga khó tiếp cận với những tri thức mới nhất của nhân loại.
Sự kết hợp giữa chính sách kiểm soát gắt gao và làn sóng di cư của giới tinh hoa đang đẩy Nga vào một vòng xoáy tụt hậu. Nếu không có những thay đổi mang tính đột phá, khoảng cách công nghệ giữa Nga và phần còn lại của thế giới sẽ ngày càng bị nới rộng.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC