Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới diễn ra ở Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Donald Trump đã cùng đại diện nhiều quốc gia ký kết văn kiện thành lập. Đáng chú ý, một số quốc gia ký kết đầu tiên được cho là có phương thức quản lý tập quyền. Điều này đã dấy lên nhiều thảo luận về định hướng của hội đồng trong tương lai.
Trong số những nhà lãnh đạo có mặt tại khu nghỉ dưỡng vùng núi Alps này, người ta thấy sự xuất hiện của Tổng thống Argentina Javier Milei và Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cũng có mặt để đặt bút ký vào văn bản quan trọng này. Sự hiện diện của họ cho thấy sự ủng hộ bước đầu từ các khu vực địa lý khác nhau.
Mặc dù người đứng đầu chính phủ lâm thời Bulgaria là Rossen Scheljaskow đã ký kết tại chỗ, ông vẫn đưa ra những lưu ý thận trọng. Chia sẻ trên đài phát thanh quốc gia, ông khẳng định Quốc hội Sofia sẽ là bên đưa ra quyết định cuối cùng. Đây là quy trình bắt buộc đối với các điều ước quốc tế theo luật pháp của nước này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) cầm bản hiến chương sáng lập đã được ký kết tại cuộc họp Hội đồng Hòa bình trong khuôn khổ hội nghị thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos. Ảnh: keystone
Ngoài các quốc gia nêu trên, danh sách ký kết tại Davos còn bao gồm nhiều lãnh đạo từ các khu vực Trung Đông, Trung Á và Nam Mỹ. Một số quốc gia tiêu biểu có thể kể đến như:
- Armenia, Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ.
- Bahrain, Jordan, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
- Indonesia, Kazakhstan, Uzbekistan và Mông Cổ.
- Maroc và Paraguay.
Đáng chú ý, nữ chính khách duy nhất xuất hiện trên bục ký kết là Tổng thống Kosovo Vjosa Osmani. Sự tham gia của bà mang lại một nét chấm phá về bình đẳng giới trong một sự kiện vốn do nam giới chiếm ưu thế. Dưới đây là cái nhìn chi tiết về các nhóm quốc gia dựa trên thái độ đối với lời mời của Mỹ.
Những quốc gia đã công khai chấp nhận lời mời
Ai Cập là một trong những quốc gia đầu tiên bày tỏ sự ủng hộ chính thức thông qua Bộ Ngoại giao. Phía Ai Cập cho biết Tổng thống Abdel Fattah al-Sisi sẽ chấp nhận lời mời gia nhập Hội đồng Hòa bình. Quốc gia này kỳ vọng đây sẽ là một diễn đàn mới giúp ổn định khu vực.
Thủ tướng Albania Edi Rama cũng dành nhiều lời khen ngợi cho sáng kiến của Tổng thống Donald Trump. Ông cho rằng mô hình này có tiềm năng thực sự để thay đổi cách thức thúc đẩy hòa bình trên toàn cầu. Đối với Albania, việc được mời tham gia là một đặc ân và niềm vinh dự lớn.
Tại Belarus, nhà lãnh đạo Alexander Lukashenko đã trực tiếp xác nhận với báo giới về việc gia nhập. Ông tuyên bố sẽ tuân thủ lời mời và tham gia tích cực vào các hoạt động của hội đồng. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng khẳng định quốc gia này sẽ trở thành thành viên chính thức.
Theo thông tấn quốc gia Kuna, Bộ Ngoại giao Kuwait thông báo nước này sẽ đồng ý gia nhập cơ quan mới này. Về phía Việt Nam, Tổng bí thư Tô Lâm đã chấp nhận lời mời tham gia theo thông báo chính thức từ Chính phủ. Quyết định này cho thấy sự quan tâm của Việt Nam đối với các sáng kiến hòa bình quốc tế.
Những quốc gia đã từ chối tham gia trong giai đoạn đầu
Pháp đang giữ thái độ dè chừng khi Tổng thống Emmanuel Macron chưa vội vàng đưa ra cam kết. Phản ứng trước sự chần chừ này, Tổng thống Donald Trump đã đe dọa áp thuế lên tới 200% đối với rượu vang và rượu sâm panh của Pháp. Đây được xem là một áp lực kinh tế trực diện từ phía Washington.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper tuyên bố Vương quốc Anh sẽ không gia nhập Hội đồng Hòa bình ở thời điểm hiện tại. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ những lo ngại về khả năng Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng tham gia tổ chức này. London muốn duy trì khoảng cách để đảm bảo các nguyên tắc ngoại giao hiện có.
Na Uy và Thụy Điển cũng có chung quan điểm thận trọng với các nước láng giềng châu Âu. Thứ trưởng Ngoại giao Na Uy Andreas Motzfeldt Kravik cho biết nước này không thể đồng ý với cấu trúc hiện tại của hội đồng. Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cũng xác nhận sẽ không ký kết theo các kế hoạch hiện hành.
Thủ tướng Slovenia Robert Golob giải thích rằng quốc gia ông sẽ không tham gia vào lúc này. Mối quan ngại lớn nhất của Slovenia là sáng kiến này có thể làm suy yếu nghiêm trọng trật tự quốc tế của Liên Hợp Quốc. Họ lo ngại về việc một cơ chế mới sẽ thay thế các tổ chức đa phương truyền thống.
Các quốc gia đang cân nhắc hoặc chưa đưa ra quyết định cuối cùng
Chính phủ Thụy Sĩ vẫn đang trong quá trình đánh giá kỹ lưỡng các điều khoản của hội đồng mới. Ngoại trưởng Ignazio Cassis nhấn mạnh rằng nhiều câu hỏi về cấu trúc và vận hành cần phải được làm rõ. Thụy Sĩ chỉ đưa ra lập trường sau khi hiểu rõ vai trò của cơ quan này đối với vị thế trung lập của họ.
Bỉ ban đầu bị phía Nhà Trắng ghi nhận là đã ký kết, nhưng sau đó chính phủ nước này đã đính chính. Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prevot khẳng định họ mong muốn có một câu trả lời chung và phối hợp từ phía châu Âu. Điều này cho thấy sự đoàn kết của khối EU đang được đặt lên hàng đầu.
Tại Đức, Thủ tướng Friedrich Merz và chính phủ Berlin tỏ ra khá kín tiếng và dè dặt. Ngoại trưởng Johann Wadephul nhận định rằng trong bối cảnh khủng hoảng địa chính trị, việc thay thế các cơ quan trung tâm của trật tự quốc tế không phải là giải pháp tốt nhất. Đức vẫn ưu tiên củng cố các tổ chức hiện có hơn là tạo ra cái mới.
Trung Quốc xác nhận đã nhận được lời mời nhưng chưa cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào về khả năng tham gia. Phía Bắc Kinh thường có xu hướng xem xét kỹ lưỡng các tác động chiến lược trước khi công bố quyết định. Sự im lặng của họ đang khiến các nhà quan sát quốc tế đặc biệt chú ý.
Chính phủ Ý của Thủ tướng Giorgia Meloni bày tỏ sự cởi mở nhưng cũng vấp phải những rào cản pháp lý. Bà Meloni cho biết một số yếu tố trong quy chế của hội đồng có thể không tương thích với Hiến pháp Ý. Tuy nhiên, bà cũng cho rằng châu Âu không nên đứng ngoài một diễn đàn thú vị như vậy.
Các quốc gia khác như Canada và Ba Lan cũng đang ở trạng thái chờ đợi hoặc cần sự phê chuẩn từ các cơ quan lập pháp trong nước. Thủ tướng Canada Mark Carney ủng hộ ý tưởng này về mặt nguyên tắc nhưng cần thống nhất về chi tiết. Trong khi đó, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki cần sự đồng ý từ cả Chính phủ và Quốc hội.
Phía Nga xác nhận Tổng thống Vladimir Putin đã nhận được lời mời qua đường ngoại giao. Ông Putin tuyên bố sẵn sàng chi trả khoản phí gia nhập 1 tỷ USD theo yêu cầu của ông Trump. Tuy nhiên, điều kiện Nga đưa ra là khoản tiền này phải được trích từ số tài sản của Nga đang bị đóng băng tại Mỹ.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng đã nhận được lời mời nhưng bày tỏ sự phản đối kịch liệt. Ông cho rằng rất khó để ngồi cùng bàn với Nga và Belarus trong cùng một hội đồng. Theo ông, khi cuộc xung đột vẫn tiếp diễn, việc hợp tác với đối thủ là điều không thể tưởng tượng nổi.
Cuối cùng, Tòa thánh Vatican cũng không đứng ngoài sự kiện này khi Giáo hoàng Leo XIV đã nhận được thư mời. Hồng y Pietro Parolin cho biết Vatican đang nghiên cứu kỹ lưỡng các bước đi tiếp theo. Họ sẽ cân nhắc liệu việc tham gia có phù hợp với sứ mệnh hòa bình toàn cầu của giáo hội hay không.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC