Tại châu Âu, các tiến trình chính trị thường diễn ra với tốc độ khá chậm rãi. Trong hơn 25 năm qua, EU và nhóm Mercosur tại Nam Mỹ đã không ngừng nỗ lực để hoàn tất một hiệp định thương mại tự do. Mục tiêu của đôi bên là xây dựng một trong những khu vực giao thương lớn nhất hành tinh, phục vụ hơn 750 triệu người tiêu dùng.
Vào thứ Sáu vừa qua, cánh cửa cho sự hợp tác này đã chính thức được mở ra. Các đại diện của EU tại Brussels đã thông qua hiệp định nhờ vào sự ủng hộ quyết định từ phía Italy. Sự đồng thuận này đã giúp vượt qua những rào cản và sự phản đối quyết liệt từ phía Pháp và Ba Lan trong suốt thời gian qua.
Tầm quan trọng địa chính trị trước sức ép từ Mỹ
Hiệp định này không chỉ là một thỏa thuận kinh tế mà còn là một bước đi chính trị mạnh mẽ nhằm đối trọng với chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump. 27 quốc gia EU cùng các thành viên Mercosur gồm Brazil, Argentina, Paraguay và Uruguay đã cùng cam kết hướng tới một thị trường mở và các mối quan hệ dựa trên luật lệ quốc tế.
Châu Âu đặt kỳ vọng sẽ gắn kết chặt chẽ hơn với khu vực Nam Mỹ để giảm thiểu sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Điều này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi Tổng thống Donald Trump gần đây đã có những tuyên bố gây tranh cãi về việc can thiệp vào các khu vực như Venezuela hay vấn đề Greenland.
Phó Thủ tướng Lars Klingbeil thuộc đảng SPD nhấn mạnh rằng, trong khi các cường quốc khác đang có xu hướng đóng cửa và theo đuổi chính sách thương mại quyết liệt, EU vẫn kiên trì hướng tới các quan hệ đối tác mới. Tuy nhiên, hiệp định vẫn là chủ đề gây tranh cãi lớn tại nội bộ châu Âu giữa các nhóm lợi ích khác nhau.
Trong khi ngành công nghiệp và dịch vụ đang kỳ vọng vào những thị trường tiềm năng mới, các nông dân châu Âu lại bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về sự cạnh tranh từ hàng hóa giá rẻ. Dù có nhiều ý kiến trái chiều, cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp chắc chắn sẽ sớm nhận thấy những thay đổi đáng kể khi hiệp định đi vào thực thi.
Nội dung trọng tâm của hiệp định Mercosur
Hiệp định hướng tới việc giảm thiểu tối đa các rào cản thương mại và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hoạt động đầu tư. Điều này hứa hẹn sẽ mang lại sự tăng trưởng kinh tế bền vững và tạo thêm nhiều việc làm cho cả hai châu lục. Thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm công nghiệp và nông sản sẽ được giảm mạnh hoặc xóa bỏ hoàn toàn.
Theo ước tính từ Ủy ban EU, các nhà xuất khẩu châu Âu có thể tiết kiệm được hơn 4 tỷ euro mỗi năm nhờ vào việc cắt giảm thuế quan. Hiện tại, EU đã xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá khoảng 55 tỷ euro sang khối Mercosur, và con số này được dự báo sẽ còn tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, châu Âu cũng sẽ có quyền tiếp cận ưu tiên đối với các nguồn nguyên liệu thô quan trọng và các dự án đầu tư công tại Nam Mỹ. Các doanh nghiệp châu Âu sẽ được phép tham gia đấu thầu một cách bình đẳng với các doanh nghiệp nội địa tại đây. Những người ủng hộ hiệp định cũng khẳng định rằng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của EU sẽ luôn được giữ vững.
Tác động trực tiếp đến nền kinh tế Đức
Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Friedrich Merz, chính phủ Đức đang đặt nhiều kỳ vọng vào việc mở rộng kinh doanh tại khu vực Mercosur. Việc đảm bảo chuỗi cung ứng sẽ trở nên dễ dàng và minh bạch hơn đối với các công ty Đức. Đây sẽ là điểm đến đầu tư chiến lược cho các doanh nghiệp đầu tàu của nền kinh tế châu Âu.
Theo Volker Treier, Giám đốc Kinh tế đối ngoại của Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức, hiện có khoảng 12.500 công ty Đức đang xuất khẩu sang Mercosur. Đáng chú ý, có đến ba phần tư trong số đó là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn là xương sống của nền kinh tế Đức. Hiệp định sẽ mang lại những ưu đãi đặc biệt bao gồm:
- Xóa bỏ dần mức thuế nhập khẩu lên tới 35% đối với các mặt hàng xe hơi.
- Giảm mức thuế 20% đối với các loại máy móc và thiết bị điện công nghiệp.
- Xóa bỏ ngay lập tức mức thuế từ 14% đến 18% đối với thép, sắt, hóa chất và dược phẩm.
Phản ứng từ ngành nông nghiệp và các biện pháp bảo hộ
Mặc dù thuế nông sản giảm mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, nhưng nông dân châu Âu lại lo ngại thị trường nội địa sẽ bị tràn ngập bởi thịt bò và ngũ cốc giá rẻ từ Nam Mỹ. Chủ tịch hiệp hội nông dân Joachim Rukwied cho rằng các điều khoản bảo vệ hiện tại vẫn chưa đủ để bù đắp cho những thiệt hại có thể xảy ra. Làn sóng biểu tình của nông dân đã lan rộng từ Đức sang Pháp, Bỉ và Ba Lan.
Để xoa dịu tình hình, Ủy ban EU đã quyết định giải ngân hàng tỷ euro nhằm hỗ trợ ngành nông nghiệp sớm hơn dự kiến. Hiệp định cũng bao gồm các cơ chế đặc biệt để kiểm soát biến động thị trường và bảo vệ các mặt hàng nhạy cảm. Bộ trưởng Nông nghiệp Đức Alois Rainer thuộc đảng CSU cũng đã lên tiếng trấn an dư luận về vấn đề này.
Chính phủ Đức thừa nhận những mối quan ngại của người nông dân là có cơ sở, nhưng vẫn kiên định ủng hộ hiệp định vì lợi ích tổng thể của nền kinh tế. Các biện pháp bảo hộ hiện nay được xem là bước đi quan trọng để bảo đảm an toàn cho thị trường nông sản trong nước trước các tác động từ bên ngoài.
- Thiết lập hạn ngạch nhập khẩu nghiêm ngặt đối với các sản phẩm nông nghiệp nhạy cảm.
- Duy trì các tiêu chuẩn về môi trường và khí hậu đối với hàng hóa nhập khẩu.
- Hỗ trợ tài chính trực tiếp cho nông dân để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Lộ trình phê chuẩn và thực thi hiệp định
Hiện tại, việc bỏ phiếu tại Brussels đã được thực hiện bởi các đại sứ của các quốc gia thành viên EU. Về mặt thủ tục pháp lý, Hội đồng Bộ trưởng EU vẫn cần đưa ra quyết định phê duyệt cuối cùng, và quá trình này dự kiến sẽ diễn ra trong thời gian ngắn tới đây. Các bước tiếp theo trong lộ trình bao gồm:
- Chủ tịch Ủy ban EU Ursula von der Leyen dự kiến sẽ tới Paraguay để ký kết hiệp định chính thức.
- Nghị viện EU sẽ tiến hành thảo luận và phê chuẩn nội dung của thỏa thuận thương mại.
- Hiệp định tạm thời về thương mại sẽ bắt đầu có hiệu lực ngay sau khi được Nghị viện thông qua.
- Toàn bộ thỏa thuận Đối tác, bao gồm cả các khía cạnh chính trị, sẽ cần được quốc hội của tất cả các quốc gia thành viên EU phê chuẩn.
Tiến trình này đánh dấu một kỷ nguyên hợp tác mới giữa hai khu vực, hứa hẹn mang lại sự ổn định và phát triển trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Berliner Morgenpost
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC