Mặc dù một số hình thức liên lạc cơ bản đã được nới lỏng vào hôm thứ Ba vừa qua, người dân vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Associated Press cho biết người dân có thể thực hiện các cuộc gọi thoại truyền thống, nhưng internet vẫn bị cắt đối với đại đa số dân cư. Tình trạng này khiến việc chia sẻ thông tin thực tế từ bên trong quốc gia trở nên vô cùng gian nan.
Tình hình bạo động và sự cô lập thông tin
Tính đến thời điểm hiện tại, quy mô của các cuộc biểu tình đã dẫn đến những con số thương vong đáng báo động. Các số liệu thống kê cho thấy đã có khoảng 2.000 người thiệt mạng và hơn 10.000 người bị bắt giữ. Những con số này phản ánh mức độ căng thẳng tột độ giữa lực lượng an ninh và người dân Iran.
Donald Trump tìm kiếm sự hỗ trợ từ dịch vụ Starlink của Musk để phá vỡ tình trạng mất internet tại Iran
Trước đó, Elon Musk cũng từng thực hiện các hành động tương tự tại khu vực Mỹ Latinh. Ông đã thông báo cung cấp dịch vụ Starlink miễn phí ở Venezuela sau khi Tổng thống Nicolás Maduro bị lật đổ. Tại thời điểm đó, các cuộc biểu tình bùng nổ mạnh mẽ và nhu cầu kết nối thông tin của người dân là vô cùng cấp thiết.
Đáng chú ý, Elon Musk cũng được nhìn thấy dùng bữa cùng Tổng thống Donald Trump vào khoảng thời gian ông đưa ra thông báo về Venezuela. Sự phối hợp giữa các tập đoàn công nghệ và chính sách đối ngoại của Mỹ đang ngày càng trở nên rõ nét. Starlink đang dần trở thành một công cụ quan trọng trong việc đảm bảo quyền tự do thông tin toàn cầu.
Nỗ lực kết nối từ Starlink và SpaceX
Ông Ahmad Ahmadian, giám đốc điều hành của Holistic Resilience, đã đưa ra những thông tin chi tiết về hoạt động này. SpaceX đã quyết định miễn hoàn toàn phí đăng ký Starlink cho người dùng tại khu vực Iran. Điều này giúp những người sở hữu thiết bị đầu cuối có thể kết nối internet ngay cả khi mạng lưới trong nước bị phong tỏa.
Đám đông người biểu tình và các vụ hỏa hoạn trong các cuộc đụng độ tại Iran
Một nguồn tin am hiểu về hoạt động của Starlink đã xác nhận thông tin về dịch vụ miễn phí này. Dù chưa được công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông chính thức, các kỹ thuật viên đang nỗ lực duy trì đường truyền. Đây là một phần trong chiến lược hỗ trợ các khu vực gặp khủng hoảng chính trị của SpaceX.
Kể từ khi lệnh phong tỏa toàn diện được ban hành vào ngày 8 tháng 1, lưu lượng internet tại Iran đã rơi xuống đáy. Các dịch vụ cáp quang và mạng di động gần như bị triệt tiêu hoàn toàn trên phạm vi toàn quốc. Theo dữ liệu giám sát, lưu lượng mạng hiện tại chỉ còn duy trì ở mức khoảng 1% so với điều kiện bình thường.
Rào cản kỹ thuật và phản ứng của chính quyền
Hệ thống Starlink có ưu điểm lớn là hoạt động độc lập với hạ tầng viễn thông trên mặt đất. Nhờ các vệ tinh trên quỹ đạo thấp, dịch vụ này vẫn có thể tiếp cận được một số khu vực nhất định. Tuy nhiên, người dùng báo cáo rằng tín hiệu đôi khi bị gián đoạn do chính quyền Iran nỗ lực gây nhiễu sóng.
Giới chức Iran đã có những phản ứng gay gắt trước sự xuất hiện của công nghệ internet vệ tinh này. Họ coi việc sử dụng Starlink là hành vi bất hợp pháp và đã ban hành các luật hình sự hóa nghiêm khắc. Việc phân phối hoặc sở hữu các thiết bị đầu cuối của SpaceX hiện đối mặt với rủi ro pháp lý rất cao tại quốc gia này.
Bất chấp những rủi ro đó, người dân vẫn tìm cách sử dụng dịch vụ để chia sẻ các đoạn video về cuộc biểu tình. Đây là cách duy nhất để họ vượt qua sự kiểm duyệt gắt gao của nhà nước và truyền tải sự thật ra thế giới. Lực lượng chức năng Iran bị cáo buộc đang ráo riết truy quét những điểm phát sóng này nhằm hạn chế việc lan truyền hình ảnh bất ổn.
Tầm ảnh hưởng quốc tế và tương lai của dự án
Việc triển khai Starlink tại Iran cho thấy một mô hình tương tự như các quốc gia từng rơi vào xung đột trước đây. Internet vệ tinh đã trở thành "đường dây sống" quan trọng cho người dân ở nhiều nơi trên thế giới. Dưới đây là một số quốc gia tiêu biểu mà Starlink đã cung cấp sự hỗ trợ tương tự:
- Ukraine: Hỗ trợ thông tin trong cuộc xung đột quân sự kéo dài.
- Myanmar: Giúp người dân kết nối khi mạng lưới nội địa bị kiểm soát.
- Sudan: Đảm bảo liên lạc trong các giai đoạn bất ổn nội bộ.
- Venezuela: Cung cấp giải pháp thay thế khi internet quốc gia bị cắt đứt.
Tổng thống Donald Trump đã dành những lời khen ngợi cho những đóng góp của Elon Musk trong lĩnh vực này. Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống khẳng định ông Musk rất giỏi trong việc xử lý các tình huống khó khăn. Ông cũng nhấn mạnh rằng SpaceX là một công ty có năng lực vượt trội trong việc triển khai công nghệ hỗ trợ nhân đạo.
Alp Toker, người sáng lập nhóm giám sát NetBlocks, nhận xét rằng khả năng truy cập tại Iran hiện vẫn còn chắp vá. Tuy nhiên, sự tồn tại của Starlink tại đây là một minh chứng cho thấy công nghệ có thể vượt qua các rào cản địa lý. Hiệu quả của hệ thống trong thời gian tới sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng chống gây nhiễu của SpaceX.
Hiện tại, khả năng duy trì và mở rộng Starlink tại Iran vẫn là một thách thức lớn về mặt pháp lý và kỹ thuật. Những diễn biến tiếp theo sẽ chịu ảnh hưởng từ các chính sách của chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Thế giới đang theo dõi sát sao liệu công nghệ này có thể thay đổi cục diện thông tin tại Iran hay không.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC