Nếu coi nền kinh tế toàn cầu là một thực thể sống, những diễn biến vào đầu năm 2026 chẳng khác nào một cuộc đại phẫu đầy đau đớn.
Trump thần tượng Putin: Không còn giấu diếm!
Trump treo ảnh chụp cùng Putin trong Nhà Trắng, các đồng minh phẫn nộ
Căng thẳng thương mại và sự rạn nứt niềm tin
Tổng thống Donald Trump đã biến thuế quan thành một loại vũ khí tối thượng để gây áp lực lên các quốc gia khác.
Điển hình là lời đe dọa áp thuế 200% lên các dòng rượu vang danh tiếng của Pháp. Bên cạnh đó, các lệnh trừng phạt liên quan đến yêu sách mua đảo Greenland cũng đã đẩy các đồng minh truyền thống của Mỹ vào thế chân tường.
Khi Pháp công khai ủng hộ việc đình chỉ hiệp định thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, đó không đơn thuần là một quyết định về kinh tế.
Đây thực chất là một bản tuyên ngôn độc lập về chính trị của châu lục này. Hành động này chứng minh rằng châu Âu đã hoàn toàn mất lòng tin vào sự ổn định của chính quyền Washington.
Châu Âu và chiến lược tìm kiếm mỏ neo mới
Sự rạn nứt niềm tin với Tổng thống Donald Trump đã buộc châu Âu phải nhanh chóng thay đổi chiến lược đối ngoại. Các nhà lãnh đạo EU hiện đang tích cực thúc đẩy chính sách mang tên "Chào đón Trung Quốc". Đồng thời, họ cũng tiến tới ký kết các siêu hiệp định thương mại với Ấn Độ để đa dạng hóa nguồn cung.
Chiến lược này phản ánh nỗ lực của châu Âu trong việc thay thế sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ:
- Với Ấn Độ: EU kỳ vọng tìm thấy một thị trường tiêu thụ khổng lồ và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao.
- Với Trung Quốc: EU chấp nhận rủi ro về an ninh để có một đối tác cung ứng thay thế, thay vì chịu đựng sự áp đặt từ Washington.
- Động thái này cho thấy các chính sách hiện tại của Mỹ đang vô tình đẩy cả Canada và châu Âu về phía các đối thủ cạnh tranh lớn.
Cơn địa chấn tài chính và nỗi lo của các chủ nợ
Dù Nhật Bản vẫn đang cố gắng duy trì sự ổn định ngoại giao, nhưng nền kinh tế nước này đang chịu áp lực nặng nề.
Việc đồng Đô la Mỹ suy yếu trầm trọng so với giá vàng đã khiến Tokyo đứng ngồi không yên. Là chủ nợ lớn nhất của Mỹ với khoản nợ 1.100 tỷ USD trái phiếu, Nhật Bản đang chứng kiến giá trị tài sản của mình sụt giảm đáng kể.
Trong khi đó, Trung Quốc đã chủ động bán bớt trái phiếu Mỹ và tăng cường dự trữ vàng trong nhiều năm qua để giảm thiểu rủi ro. Ngay cả Hàn Quốc cũng đang ngần ngại trong việc giải ngân các gói đầu tư hàng trăm tỷ USD vào thị trường Mỹ. Các quốc gia này không còn nhìn thấy ở Mỹ một "người bảo trợ" ổn định, mà là một đối tác đầy biến số.
Làn sóng tháo chạy của dòng vốn và vàng dự trữ
Một tín hiệu đáng báo động khác là việc nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đang rục rịch đòi lại 1.236 tấn vàng gửi tại New York. Đây không phải là một sự kiện đơn lẻ mà là "quân bài domino" khởi đầu cho một xu hướng lớn. Các đồng minh khác như Ý, Hà Lan và Ba Lan cũng đang cân nhắc các động thái tương tự.
Xu hướng tháo chạy quy mô lớn này có thể dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng:
- Gây mất ổn định trầm trọng cho thị trường tài chính nội địa của Mỹ.
- Làm suy yếu vị thế độc tôn của đồng USD trong hệ thống thanh toán quốc tế.
- Gây áp lực giảm giá mạnh lên các loại tài sản đang được lưu ký tại các ngân hàng Mỹ.
Sự kết thúc của kỷ nguyên Pax Americana
Việc Canada cân nhắc từ bỏ dòng máy bay chiến đấu F-35 để chọn máy bay Gripen của Thụy Điển là một đòn giáng mạnh vào hệ thống phòng thủ. Mỹ đang đứng trước nguy cơ tự cô lập mình trong một thế giới đang hình thành những trục liên kết mới. Trục Paris - Berlin - New Delhi - Bắc Kinh đang dần thay thế vai trò điều phối của Washington.
Trong giai đoạn 2025-2026, giá vàng đã tăng vọt từ mức 2.750 USD lên con số kỷ lục 5.570 USD mỗi ounce. Sự tăng giá chóng mặt này là lời khẳng định rằng thế giới đang tìm cách thoát ly khỏi đồng tiền xanh. Vàng một lần nữa trở thành thước đo cho sự bất ổn của nền kinh tế Mỹ dưới những chính sách cực đoan.
Hệ lụy từ chính sách Nước Mỹ trên hết
Sự trở lại của Tổng thống Donald Trump với chính sách "Nước Mỹ trên hết" phiên bản 2.0 đã trở thành nỗi lo ngại thường trực.
Ông không còn coi NATO hay EU là đối tác chiến lược, mà là những đối thủ cạnh tranh cần phải sòng phẳng về lợi ích. Việc đe dọa rút khỏi các liên minh quân sự đã phá nát hình ảnh Mỹ như một nơi trú ẩn an toàn.
Ở góc độ nội tại, các chính sách cắt giảm thuế ồ ạt kết hợp với chi tiêu công thiếu kiểm soát đang đẩy nợ công Mỹ lên mức báo động. Điều này làm xói mòn uy tín của đồng USD ngay từ cốt lõi kinh tế của quốc gia này.
Thế giới đang chứng kiến một trật tự đa cực hình thành nhanh hơn bao giờ hết, nơi Mỹ không còn là trung tâm duy nhất.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC