[Khả năng răn đe hạt nhân của chúng ta còn đáng tin cậy đến mức nào?: Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến châu Âu phải suy nghĩ lại về kho vũ khí hạt nhân riêng]
Tiến trình thảo luận ở giai đoạn sơ khai
Chính phủ Đức về cơ bản đã xác nhận việc tổ chức các cuộc đàm phán, chủ yếu với Pháp, về một "lá chắn hạt nhân" chung cho toàn châu Âu. Người phát ngôn Chính phủ, ông Stefan Kornelius, cho biết các cuộc trao đổi này hiện mới chỉ ở giai đoạn rất sớm. Ông cũng nhấn mạnh rằng, theo quan điểm của Berlin, mọi hoạt động răn đe hạt nhân vẫn phải nằm trong khuôn khổ của liên minh NATO.
Về nội dung chi tiết của các buổi làm việc, ông Kornelius khẳng định đây là những cuộc đối thoại có tính bảo mật cực cao. Hiện tại, các bên chủ yếu tập trung vào việc đánh giá hiện trạng và kiểm kê các nguồn lực sẵn có. Mục tiêu cốt lõi của Berlin là nâng cao năng lực phòng thủ và răn đe của châu Âu trước các thách thức mới.
Chính phủ Đức xem khả năng răn đe này là một phần trong nghĩa vụ của NATO. Theo quan điểm của nước này, các cam kết chung của liên minh phải bao trùm cả lĩnh vực hạt nhân để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Việc thảo luận cũng là cách để các quốc gia châu Âu chủ động hơn trong các kịch bản địa chính trị phức tạp.
Mở rộng hợp tác chiến lược
Theo ông Kornelius, ý tưởng về một lá chắn hạt nhân châu Âu đã được đề cập trong các tuyên bố chung giữa Đức và Pháp từ năm ngoái. Đây là kết quả của các cuộc tham vấn song phương nhằm thắt chặt sự hợp tác chiến lược giữa hai cường quốc hàng đầu lục địa. Các cuộc thảo luận hiện nay đang được tiếp nối dựa trên nền tảng vững chắc đó.
Vì mục tiêu là tăng cường sự phối hợp trong nội bộ NATO, Anh cũng được mời tham gia vào tiến trình này. Ngoài Pháp, Anh là quốc gia châu Âu duy nhất sở hữu kho vũ khí hạt nhân riêng biệt. Sự góp mặt của London được kỳ vọng sẽ tạo nên một hệ thống bảo vệ đa tầng và toàn diện hơn cho khu vực.
Quan điểm của Thủ tướng Friedrich Merz
Thủ tướng Friedrich Merz mới đây cũng đã làm rõ lập trường của mình về vấn đề nhạy cảm này. Ông khẳng định việc Đức tham gia vào một lá chắn bảo vệ hạt nhân châu Âu chỉ nên được coi là phần bổ sung cho hệ thống răn đe chung với Mỹ. Theo ông, châu Âu cần đưa ra những quyết định chiến lược và quân sự quan trọng trong tương lai gần.
Tuy nhiên, Thủ tướng Friedrich Merz cũng lưu ý rằng thời điểm hiện tại vẫn chưa đủ chín muồi để đưa ra các quyết định cuối cùng. Các cuộc đàm phán chỉ mới ở vạch xuất phát và cần thêm nhiều thời gian để thống nhất các điều khoản. Đức vẫn đang tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết quốc tế về việc không sở hữu vũ khí hạt nhân tự thân.
Dưới đây là các ràng buộc pháp lý mà Đức đang thực hiện:
- Hiệp ước Hai cộng Bốn: Văn bản gắn liền với quá trình thống nhất nước Đức, cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân.
- Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT): Cam kết quốc tế mà Đức là một thành viên có trách nhiệm.
- Sự phối hợp trong cơ chế hạt nhân chung của NATO.
Bối cảnh địa chính trị đầy biến động
Những cân nhắc về một lá chắn hạt nhân riêng cho châu Âu trở nên cấp thiết hơn do những lo ngại về vai trò của Mỹ. Các yêu sách gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với đảo Greenland đã khiến nhiều quốc gia lo sợ về một sự thay đổi trong cam kết bảo vệ của Washington. Điều này buộc lục địa già phải tìm cách tự cường hóa năng lực quốc phòng của mình.
Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia và lãnh đạo quốc tế vẫn giữ thái độ thận trọng. Tổng thư ký NATO Mark Rutte từng lưu ý rằng, dù có những nỗ lực tự thân, châu Âu vẫn cần duy trì sự phụ thuộc vào sự bảo trợ an ninh từ phía Mỹ. Việc xây dựng một lá chắn độc lập hoàn toàn là một thách thức lớn cả về kỹ thuật lẫn tài chính.
Hiện nay, các bên vẫn đang nỗ lực tìm kiếm một sự cân bằng giữa việc tự chủ chiến lược và duy trì mối quan hệ đồng minh bền chặt với Mỹ. Kết quả của những cuộc đàm phán bí mật này chắc chắn sẽ định hình lại diện mạo an ninh của châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Nguồn: ntv.de/AFP/dpa
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC