Dư luận đang đặt ra nhiều nghi vấn về động cơ thực sự phía sau quyết định mạnh tay này. Câu hỏi lớn nhất không chỉ dừng lại ở việc ông Nicolás Maduro có phải là một nhà độc tài hay không.
Điều quan trọng hơn là: Trump và nội các của ông đang thực hiện điều này vì mục đích gì?
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc họp báo vào tối thứ Bảy tại dinh thự riêng ở bang Florida. - Nguồn: Alex Brandon
Cuộc chiến chống ma túy hay vỏ bọc của lợi ích?
Lý do chính thức mà phía Hoa Kỳ đưa ra để biện minh cho hành động này là nỗ lực chống tội phạm ma túy xuyên quốc gia. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia phân tích cho rằng đây là một lập luận thiếu tính thuyết phục. Các cáo buộc liên quan đến ma túy đối với ông Nicolás Maduro đã tồn tại từ rất lâu trong các báo cáo tình báo.
Nếu việc chống ma túy thực sự là ưu tiên hàng đầu, tại sao Washington không hành động sớm hơn? Nhiều điểm trung chuyển ma túy lớn khác tại khu vực Trung Mỹ và Caribe vẫn đang được bỏ qua. Mỹ thường duy trì sự im lặng tại các khu vực này nhằm đảm bảo cái gọi là ổn định chiến lược.
Cách giải thích hợp lý hơn cho hành động này có lẽ nằm ở nguồn tài nguyên dầu hỏa dồi dào của Venezuela. Quốc gia Nam Mỹ này hiện đang sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên này lại nằm ngoài tầm kiểm soát của Mỹ và có mối liên kết chặt chẽ với Nga, Trung Quốc và Iran.
Khi các biện pháp trừng phạt kinh tế kéo dài không mang lại hiệu quả như mong đợi, Washington đã thay đổi chiến thuật. Việc biến ông Nicolás Maduro thành một trùm tội phạm là một lựa chọn chính trị mang tính cá nhân hóa vấn đề. Có thể thấy rõ rằng ma túy chỉ là lớp vỏ đạo đức, trong khi dầu mỏ mới là lõi lợi ích cốt lõi.
Đạo đức chọn lọc và những mâu thuẫn trong chính sách
Nếu đây thực sự là một cuộc chiến vì đạo đức, thì một chi tiết khác lại cho thấy sự mâu thuẫn khó che giấu. Gần đây, Tổng thống Donald Trump đã quyết định ân xá cho Fabio Lobo. Nhân vật này là con trai của cựu Tổng thống Honduras Porfirio Lobo, người từng bị kết án vì buôn lậu cocaine vào Hoa Kỳ.
Sự khác biệt trong cách đối xử này đã bộc lộ rõ tiêu chuẩn kép của Washington.
Khi đối tượng là đồng minh, các tội danh về ma túy thường được xem nhẹ như một sai lầm cá nhân. Ngược lại, khi đối tượng thuộc phe đối lập, ma túy ngay lập tức trở thành mối đe dọa an ninh toàn cầu.
Sự mâu thuẫn này chứng minh rằng vụ bắt giữ không đơn thuần là câu chuyện về đạo đức hay luật pháp. Đây là một ván bài về quyền lực và lựa chọn thời điểm chính trị nhạy cảm.
Nhiều giả thuyết cho rằng đây là nước cờ nhằm lái dư luận khỏi các vấn đề nội bộ của Mỹ.
- Tạo ra một sự kiện đối ngoại chấn động để chiếm lĩnh không gian truyền thông.
- Chuyển hướng sự chú ý khỏi các hồ sơ nhạy cảm trong nước như vụ việc Epstein.
- Khẳng định sức mạnh của chính quyền Donald Trump trong việc thực thi quyền lực quốc tế.
Những lo ngại về tiền lệ pháp lý và chủ quyền quốc gia
Điều đáng lo ngại hơn cả số phận của ông Nicolás Maduro chính là tiền lệ pháp lý mà hành động này tạo ra.
Theo luật pháp quốc tế, các nguyên thủ quốc gia đang tại vị luôn được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao. Hiện tại, không có bất kỳ lệnh bắt giữ quốc tế chính thức nào được ban bố bởi các tòa án đa phương.
Cũng không có nghị quyết nào của Liên Hiệp Quốc cho phép thực hiện việc bắt giữ này. Hành động của phía Mỹ hoàn toàn không nhận được sự đồng thuận từ phía chính phủ hay cơ quan pháp luật của Venezuela. Điều này đặt ra một dấu hỏi lớn về tính chính danh của chiến dịch.
Dưới góc độ Hiến pháp Mỹ, Tổng thống không có quyền hạn tuyệt đối như một vị vua. Việc đưa lực lượng vào lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền để bắt giữ lãnh đạo của họ là một hành động cực kỳ nguy hiểm. Nó không thể được coi là một chiến dịch hạn chế hay vô hại đối với nền hòa bình thế giới.
Khi luật pháp quốc tế bị gạt sang một bên để phục vụ các mục tiêu chính trị ngắn hạn, hệ thống công lý sẽ bị suy yếu.
Luật pháp khi đó sẽ không còn khả năng bảo vệ bất kỳ quốc gia nào. Ngay cả những người đang ủng hộ hành động này cũng có thể trở thành nạn nhân của các tiền lệ tương tự trong tương lai.
Bắt giữ một cá nhân không thể giải cứu một quốc gia
Ngay cả khi ông Nicolás Maduro bị loại bỏ, tình hình tại Venezuela cũng khó có thể cải thiện ngay lập tức.
Khủng hoảng tại quốc gia này bắt nguồn từ một bộ máy nhà nước suy yếu và nền kinh tế quá lệ thuộc vào dầu mỏ. Xã hội Venezuela hiện đang bị phân mảnh sâu sắc bởi các mâu thuẫn nội bộ.
Những vấn đề mang tính hệ thống này sẽ không tự dưng biến mất chỉ vì một cá nhân bị bắt giữ.
Lịch sử tại các quốc gia như Iraq, Libya và Afghanistan đã để lại những bài học đắt giá. Việc lật đổ một lãnh đạo mà không có giải pháp chính trị bền vững thường dẫn đến hỗn loạn kéo dài.
Nhiều nhà quan sát lo ngại rằng đây có thể là khởi đầu của một vụ sa lầy quân sự mới của nước Mỹ.
Thay vì mang lại dân chủ, hành động này có thể mở đường cho sự can thiệp không hồi kết. Một tiền lệ xấu đang được thiết lập cho trật tự thế giới đương đại.
Nếu một cường quốc tự cho mình quyền bắt giữ nguyên thủ quốc gia khác, khái niệm chủ quyền sẽ mất đi giá trị.
Hôm nay mục tiêu là ông Nicolás Maduro, nhưng ngày mai có thể là bất kỳ ai không đi theo quỹ đạo của Washington. Việc thực thi sức mạnh cơ bắp dưới vỏ bọc đạo đức khó có thể gọi là công lý thực thụ.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC