Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen - Ảnh: REUTERS
Gói biện pháp này được kỳ vọng sẽ được thông qua đúng dịp kỷ niệm bốn năm Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào ngày 24-2 tới.
Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Liên minh châu Âu (EU) cần gia tăng sức ép để buộc Nga phải thể hiện thiện chí thực sự trên bàn đàm phán.
"Chúng ta phải nhìn thẳng vào thực tế: Nga chỉ chịu ngồi vào bàn đàm phán khi bị gây sức ép. Đây là ngôn ngữ duy nhất mà Matxcơva hiểu, và đó là lý do chúng tôi hành động hôm nay", bà nhấn mạnh ngày 6-2.
Đề xuất mới của EU được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang đóng vai trò trung gian thúc đẩy các cuộc tiếp xúc giữa Nga và Ukraine nhằm tìm kiếm khả năng chấm dứt giao tranh. Tuy nhiên Brussels cho thấy họ không muốn nới lỏng lập trường, mà ngược lại, tiếp tục coi trừng phạt là công cụ chủ chốt để gây áp lực lên Điện Kremlin.
Trọng tâm của gói trừng phạt lần này là việc cấm cung cấp các dịch vụ hàng hải then chốt - bao gồm bảo hiểm và quyền tiếp cận cảng - đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô của Nga. Đây được xem là bước đi mới nhất nhằm bóp nghẹt nguồn thu năng lượng, trụ cột quan trọng của nền kinh tế Nga trong thời chiến.
Nếu được thông qua, biện pháp này sẽ chấm dứt việc Nga sử dụng các tàu chở dầu phương Tây - chủ yếu đăng ký tại Hy Lạp, Cyprus và Malta - vốn hiện đang vận chuyển hơn một phần ba lượng dầu xuất khẩu của Nga, chủ yếu sang Ấn Độ và Trung Quốc.
Hiện trường một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Nga nhằm vào thành phố Zaporizhzhia (Ukraine) trong đêm 28-1 - Ảnh: REUTERS
Bên cạnh đó, EU cũng muốn siết chặt kiểm soát "hạm đội bóng tối" - mạng lưới các tàu chở dầu mà Nga bị cáo buộc sử dụng để né tránh các hạn chế xuất khẩu dầu. Các tàu vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga cũng nằm trong diện bị giám sát chặt chẽ hơn.
Trong lĩnh vực tài chính, Brussels đang xem xét đưa thêm khoảng 20 ngân hàng Nga vào danh sách trừng phạt, đồng thời nhắm tới các nhà giao dịch tiền điện tử.
Mục tiêu của động thái này nhằm "đóng lại những kẽ hở" cho phép Nga lách các biện pháp trừng phạt hiện hành thông qua các kênh tài chính phi truyền thống.
Ngoài dầu mỏ và tài chính, gói biện pháp mới còn mở rộng sang thương mại hàng hóa. Xuất khẩu kim loại, hóa chất và các vật liệu then chốt của Nga - với tổng giá trị ước tính khoảng 570 triệu euro (670 triệu USD) mỗi năm - dự kiến sẽ bị bổ sung vào danh sách cấm.
Đáng chú ý, nếu vòng trừng phạt thứ 20 được thông qua, EU sẽ lần đầu kích hoạt "Công cụ chống né tránh trừng phạt", cho phép khối hạn chế xuất khẩu toàn bộ một nhóm hàng hóa sang một nước thứ ba bị nghi ngờ làm trung gian giúp Nga lách lệnh cấm.
Dù chưa nêu đích danh, Kyrgyzstan đang chịu nhiều sức ép trong bối cảnh một số ngân hàng và công ty tiền điện tử tại nước này đã bị Mỹ, EU và Anh trừng phạt vì liên quan đến hoạt động né tránh lệnh cấm.
Để có hiệu lực, gói trừng phạt mới cần nhận được sự đồng thuận của toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU và sẽ được thảo luận lần đầu tại Brussels vào đầu tuần tới.
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC