Vấn đề này bất ngờ trở thành trọng tâm chú ý của quốc tế trong tuần qua. Sự việc diễn ra sau khi Hoa Kỳ tiến hành một hành động quân sự mạnh mẽ tại Venezuela nhằm lật đổ chế độ của Nicolás Maduro. Nhà Trắng mô tả đây là sự khẳng định mạnh mẽ đối với Học thuyết Monroe trong kỷ nguyên mới.
Học thuyết Monroe và tầm ảnh hưởng tại Tây Bán Cầu
Theo lập luận từ chính quyền Tổng thống Trump, học thuyết này xác quyết quyền kiểm soát chiến lược của Hoa Kỳ tại Tây Bán Cầu. Điều này cho phép Washington hành động quyết liệt trước mọi sự can thiệp của các thế lực ngoại bang trong khu vực ảnh hưởng của mình.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi về vị thế của hòn đảo Greenland nhanh chóng được đặt ra. Mặc dù thuộc Bắc Mỹ về mặt địa lý và nằm tại Tây Bán Cầu, hòn đảo này vẫn là một lãnh thổ tự trị thuộc chủ quyền của Vương quốc Đan Mạch.
[Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong chuyến thăm Greenland đã lên tiếng chỉ trích các ý định can thiệp vào chủ quyền của hòn đảo.]
Phản ứng gay gắt từ các quốc gia châu Âu
Mặc dù Greenland không phải là thành viên Liên minh châu Âu, các quốc gia lục địa già vẫn bày tỏ thái độ phản đối quyết liệt. Những phát biểu từ Nhà Trắng về việc sẵn sàng sử dụng quân lực để đạt mục tiêu đã gây nên sự phẫn nộ công khai. Các thủ đô châu Âu coi đây là một thách thức trực tiếp đối với trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Trong một tuyên bố mới nhất, Thư ký Báo chí Karoline Leavitt khẳng định việc thu nhận Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia hàng đầu của Hoa Kỳ. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của việc răn đe các đối thủ cạnh tranh tại khu vực Bắc Cực đầy biến động.
Tổng thống Trump và các cố vấn cấp cao hiện đang cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau để theo đuổi mục tiêu này. Bà Leavitt cũng lưu ý rằng việc sử dụng quân lực luôn nằm trong thẩm quyền tối cao của Tổng tư lệnh Hoa Kỳ trong những trường hợp cần thiết.
Nỗ lực ngoại giao và các kịch bản đối phó
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho biết Paris sẽ phối hợp cùng Berlin và Warsaw để hình thành một phản ứng chung. Các nguồn tin từ chính phủ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng xác nhận Berlin đang làm việc sát sao với Đan Mạch. Họ đang cùng nhau xác định những bước đi kế tiếp để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của vương quốc này.
Trong khi đó, một số quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump lại tìm cách giảm bớt lo ngại về một cuộc xung đột quân sự. Họ cho rằng các tuyên bố cứng rắn thực chất là một phần của chiến thuật gây áp lực ngoại giao. Mục tiêu cuối cùng là buộc phía Đan Mạch phải ngồi vào bàn thương lượng về tương lai của hòn đảo.
Theo các báo cáo, Ngoại trưởng Marco Rubio đã chia sẻ với các nhà lập pháp rằng những tuyên bố quân sự chủ yếu nhằm tạo lợi thế đàm phán. Hiện tại, chính quyền Đan Mạch và chính quyền tự trị tại Nuuk đang tìm cách sắp xếp một cuộc gặp trực tiếp với ông Rubio để làm rõ lập trường của Hoa Kỳ.
Tầm quan trọng chiến lược và tương lai của hòn đảo
Lịch sử cho thấy tham vọng của Hoa Kỳ đối với Greenland đã tồn tại từ thập niên 1860 nhưng chưa bao giờ thành công. Nếu Tổng thống Trump đạt được mục tiêu này, đây sẽ là sự mở rộng lãnh thổ lớn nhất của Hoa Kỳ trong lịch sử hiện đại. Các phương án thay thế cũng đang được thảo luận bao gồm:
- Ký kết Hiệp ước Liên kết Tự do tương tự như một số quốc gia Thái Bình Dương.
- Cho phép Greenland duy trì độc lập về hành chính nhưng mở cửa hoàn toàn cho quân đội Hoa Kỳ.
- Tăng cường ảnh hưởng kinh tế thông qua các dự án khai thác tài nguyên quy mô lớn.
Washington đặc biệt lo ngại về khả năng Greenland rơi vào vòng ảnh hưởng của các cường quốc đối nghịch như Trung Quốc hoặc Nga. Trong bối cảnh cạnh tranh khoáng sản đất hiếm ngày càng gay gắt, việc bảo vệ hòn đảo khỏi các thế lực thù địch được coi là yếu tố sống còn cho an ninh quốc gia Mỹ.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép nhất từ trước đến nay. Bà nhấn mạnh rằng nếu Hoa Kỳ dùng vũ lực để chiếm Greenland, điều đó có thể dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của liên minh NATO.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Nguồn: Reuters, Associated Press, Politico
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC