Người đứng đầu nước Pháp không ngần ngại chỉ trích các chính sách của Hoa Kỳ.
Ông cho rằng Washington đang thúc đẩy một cuộc cạnh tranh không công bằng thông qua các thỏa thuận thương mại làm tổn hại trực tiếp đến lợi ích xuất khẩu của các quốc gia khác. Mục tiêu của những động thái này, theo ông Macron, là nhằm làm suy yếu và thu hẹp vị thế của Châu Âu trên bản đồ kinh tế thế giới.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron diễn thuyết tại Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos vào ngày 20 tháng 1 năm 2026. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 23 tháng 1 năm 2026. (Ảnh: Fabrice COFFRINI / AFP)
Cảnh báo về một thế giới thiếu quy tắc
Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Macron gọi việc liên tục áp đặt các loại thuế quan mới là hành động không thể chấp nhận được. Điều này càng trở nên nghiêm trọng khi thuế quan bị biến thành công cụ để gây áp lực lên chủ quyền lãnh thổ của các quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng các bên cần tôn trọng luật pháp quốc tế thay vì dựa vào sức mạnh cơ bắp để ép buộc lẫn nhau.
Dù không trực tiếp nhắc tên Tổng thống Donald Trump, những lời lẽ của ông Macron được hiểu là lời đáp trả trực diện đối với các đe dọa đánh thuế liên quan đến vấn đề Greenland. "Chúng tôi lựa chọn thượng tôn pháp luật thay vì sự thô bạo, chọn sự tôn trọng thay vì những lời đe dọa", ông khẳng định trước các nhà lãnh đạo thế giới. Châu Âu sẽ không lùi bước trước những áp lực mang tính đơn phương này.
Nhà lãnh đạo Pháp bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về một xu hướng thế giới nơi mà các quy tắc chung bị xem thường.
Ông cho rằng luật pháp quốc tế đang bị chà đạp và dường như quy luật duy nhất còn tồn tại là luật của kẻ mạnh. Đây chính là lý do ông kêu gọi các chính phủ và giới lãnh đạo doanh nghiệp phải tỉnh táo để không rơi vào cái bẫy của chủ nghĩa thực dân kinh tế mới.
Chiến lược bảo vệ chủ quyền của Châu Âu
Để đối phó với những thách thức này, ông Macron kêu gọi Pháp và toàn bộ Liên minh Châu Âu phải quyết liệt bảo vệ quyền tự chủ của mình. Châu Âu cần thể hiện thái độ sẵn sàng đáp trả nếu các đối tác không dành sự tôn trọng tối thiểu cho các thỏa thuận chung. Ông đặc biệt nhắc đến Công cụ Chống Cưỡng bức của EU như một biện pháp phòng vệ cần thiết trong trường hợp một cuộc chiến tranh thương mại nổ ra.
Bên cạnh đó, Tổng thống Pháp cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc củng cố nội lực kinh tế nội khối thông qua các biện pháp cụ thể:
- Thúc đẩy Liên minh Thị trường Vốn để giữ nguồn tiền tiết kiệm của người dân ở lại đầu tư trong khu vực.
- Khuyến khích đổi mới sáng tạo bằng cách đơn giản hóa các quy định hành chính rườm rà.
- Tăng cường sức mạnh của thị trường nội địa để tạo đòn bẩy cho tăng trưởng bền vững.
- Xây dựng cơ chế ưu tiên hàng hóa và dịch vụ nội khối để đối đầu với các biện pháp bảo hộ từ bên ngoài.
Ông Macron thừa nhận rằng khả năng cạnh tranh của Châu Âu đang có dấu hiệu tụt hậu so với Mỹ và Trung Quốc.
Một phần nguyên nhân là do Châu Âu đã quá "ngây thơ" khi mở cửa thị trường một cách tự do, trong khi các cường quốc khác lại thực hiện các biện pháp bảo hộ nghiêm ngặt. Theo ông, ngành công nghiệp hóa chất và ô tô của Châu Âu đang bị đe dọa nghiêm trọng và cần được bảo vệ khẩn cấp.
Nỗ lực ngoại giao trong vòng xoáy căng thẳng
Dù giữ lập trường cứng rắn, ông Macron vẫn thực hiện một chiến lược kép khi vừa phản đối, vừa tìm kiếm đối thoại.
Ông đã chủ động đề xuất một cuộc gặp giữa các nước G7 tại Paris để thảo luận về các bất ổn hiện nay. Tuy nhiên, các thông tin mới nhất cho thấy cuộc gặp này có thể sẽ không diễn ra như dự kiến ban đầu do những khác biệt quá lớn về quan điểm.
Mối quan hệ giữa Paris và Washington cũng trở nên nguội lạnh sau khi ông Macron từ chối tham gia "Hội đồng Hòa bình" do Tổng thống Donald Trump đề xuất. Phản ứng lại sự từ chối này, phía Mỹ đã đe dọa sẽ áp mức thuế bổ sung lên tới 200% đối với rượu vang và sâm panh của Pháp. Đây là một đòn giáng mạnh vào ngành xuất khẩu đặc sản vốn là niềm tự hào của người dân Pháp.
Vào tối thứ Năm tới, một hội nghị thượng đỉnh đặc biệt của EU sẽ được tổ chức tại Brussels để thảo luận về cách ứng phó với các lời đe dọa thuế quan từ phía Mỹ. Đây sẽ là dịp để các quốc gia thành viên thể hiện sự đoàn kết và thống nhất trong hành động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những khoảng cách đáng kể giữa các cường quốc hàng đầu trong khối.
Sự khác biệt trong quan điểm của Pháp và Đức
Thủ tướng Đức Friedrich Merz hiện đang giữ một thái độ thận trọng hơn so với người đồng cấp Pháp.
Do nền kinh tế Đức phụ thuộc rất lớn vào hoạt động xuất khẩu, ông Merz lo ngại rằng các biện pháp đáp trả cứng rắn có thể gây ra tác dụng ngược. Berlin vẫn đang ưu tiên giải pháp đối thoại và hy vọng sẽ tìm được tiếng nói chung trước khi hội nghị thượng đỉnh EU diễn ra.
Thủ tướng Friedrich Merz bày tỏ sự thấu hiểu đối với phản ứng quyết liệt của chính phủ Pháp, bởi mỗi quốc gia đều có mức độ ảnh hưởng khác nhau trước các lệnh trừng phạt từ Mỹ. Ông vẫn lạc quan về việc đạt được một lập trường thống nhất trong khối EU. Tuy nhiên, những rạn nứt giữa hai đối tác quan trọng nhất Châu Âu không chỉ dừng lại ở vấn đề thương mại.
Ngoài các tranh chấp về kinh tế, dự án quốc phòng chung FCAS của hai nước cũng đang gặp bế tắc
. Các tranh chấp về quyền điều hành giữa các doanh nghiệp tham gia đã khiến kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới và các thiết bị không người lái bị đình trệ. Điều này đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng hợp tác sâu rộng của Châu Âu trong tương lai khi đối mặt với những áp lực ngày càng tăng từ bên ngoài.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC