Sau các cuộc tấn công vào căn cứ quân sự Venezuela và việc lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ Nicolás Maduro, Cuba dường như đã lọt vào tầm ngắm. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang thể hiện lập trường cứng rắn hơn bao giờ hết đối với khu vực Mỹ Latinh.
Tương lai bất định sau sự sụp đổ của chính quyền Maduro
Việc Nicolás Maduro bị bắt giữ là một đòn giáng mạnh vào chính phủ Cuba. Trong nhiều thập kỷ, hòn đảo này đã dựa vào các gói viện trợ dầu mỏ khổng lồ từ quốc gia Nam Mỹ giàu tài nguyên để duy trì sự tồn tại của nền kinh tế.
Tại một cuộc biểu tình ở Havana trước Đại sứ quán Mỹ, Tổng thống Miguel Díaz-Canel đã thể hiện thái độ thách thức. Ông tuyên bố sẽ không để liên minh Cuba-Venezuela sụp đổ mà không có sự kháng cự mạnh mẽ từ phía chính quyền hòn đảo này.
Tổng thống Cuba khẳng định nước này sẵn sàng hy sinh để bảo vệ mối quan hệ với Venezuela. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng cái giá phải trả cho sự kiên định này sẽ vô cùng đắt đỏ trong bối cảnh hiện tại.
Sự ngỡ ngàng trước sức mạnh quân sự của Mỹ
Nhiều người dân Cuba cảm thấy sốc trước việc quân đội Mỹ dễ dàng bắt giữ Nicolás Maduro mà không tổn thất bất kỳ binh sĩ nào. Trước đó, cả Hugo Chávez và Maduro đều liên tục cảnh báo về sự can thiệp quân sự từ phía Mỹ.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ai thực sự sẵn sàng để đối phó khi kịch bản can thiệp này xảy ra. Trong khi Venezuela có nguồn lực tài chính lớn để trang bị cho quân đội, Cuba lại gặp rất nhiều khó khăn và không có tiềm lực tương xứng.
Một cư dân giấu tên tại Havana chia sẻ rằng người dân cảm thấy bất ngờ vì sự sụp đổ diễn ra quá nhanh chóng. Nỗi lo sợ về một kịch bản tương tự đối với Cuba đang lan rộng trong cộng đồng người dân trên đảo.
Lực lượng quân sự Cuba luôn duy trì trạng thái cảnh giác cao độ trước những biến động địa chính trị phức tạp tại khu vực Nam Mỹ.
Thiệt hại nhân mạng và vai trò của người Cuba tại Venezuela
Tổng thống Donald Trump cho biết nhiều người Cuba đã thiệt mạng trong các hoạt động bảo vệ Nicolás Maduro. Đây được xem là hành động đối đầu trực tiếp hiếm hoi giữa hai quốc gia vốn đã có nhiều mâu thuẫn từ thời Chiến tranh Lạnh.
Chính phủ Cuba xác nhận có 32 công dân thiệt mạng trong các chiến dịch chiến đấu tại quốc gia Nam Mỹ này. Những người này thuộc Lực lượng Vũ trang Cách mạng và Bộ Nội vụ, đang thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ đồng minh.
Sự kiện này cũng xác nhận những nghi ngờ lâu nay về đội ngũ cố vấn thân cận của Nicolás Maduro. Các nguồn tin ngoại giao cho biết lực lượng bảo vệ cá nhân của ông chủ yếu là người Cuba và nói tiếng Tây Ban Nha với giọng đặc trưng của hòn đảo này.
Mối quan hệ cộng sinh kéo dài hàng thập kỷ
Sự sụp đổ của Nicolás Maduro đe dọa chấm dứt liên minh đã cứu Cuba khỏi sự sụp đổ kinh tế sau khi Liên Xô tan rã. Trong nhiều năm, Venezuela đã gửi hàng tỷ đô la dầu mỏ để đổi lấy nguồn nhân lực chất lượng cao từ Cuba.
Các lĩnh vực hợp tác chính giữa hai quốc gia bao gồm:
- Cung cấp đội ngũ cố vấn tình báo và chuyên gia an ninh để bảo vệ chính quyền.
- Gửi các chuyên gia kinh tế để hỗ trợ quản lý và vận hành các dự án trọng điểm.
- Triển khai hàng nghìn bác sĩ và nhân viên y tế đến các khu vực nghèo khó tại Venezuela.
Mối quan hệ này sâu sắc đến mức cố lãnh đạo Hugo Chávez từng gọi hai nước là một tổ quốc duy nhất (la gran patria). Hình ảnh lính Venezuela xây cầu tại Cuba hay bác sĩ Cuba làm việc tại Caracas đã trở nên vô cùng quen thuộc.
Sự hiện diện của các chuyên gia và nhân viên y tế Cuba tại Venezuela là biểu tượng cho mối quan hệ đồng minh chặt chẽ giữa hai nước.
Khủng hoảng kinh tế và học thuyết Monroe mới
Áp lực lên Cuba ngày càng lớn khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng học thuyết Monroe mới. Washington tuyên bố sẽ không chấp nhận các quốc gia tại Tây bán cầu có lợi ích đi ngược lại với Hoa Kỳ.
Tình trạng này diễn ra vào thời điểm cực kỳ tồi tệ đối với người dân Cuba. Hòn đảo này đang phải đối mặt với những thách thức kinh tế nghiêm trọng chưa từng thấy trong nhiều năm qua.
Các vấn đề cấp bách mà Cuba đang phải đối mặt bao gồm:
- Tình trạng mất điện diện rộng kéo dài do thiếu hụt nhiên liệu và nhà máy điện xuống cấp.
- Thiếu hụt lương thực trầm trọng, đe dọa trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân.
- Hệ thống phân phối nhu yếu phẩm của chính phủ không còn đảm bảo được nhu cầu tối thiểu.
Nhiều người dân cảm thấy phẫn nộ trước các đề xuất cắt giảm tiêu dùng từ phía chính quyền. Một số người ví von tình trạng hiện tại giống như đang sống trong thời chiến dù không có tiếng súng nổ trên đảo.
Áp lực thay đổi chế độ từ chính quyền Trump
Thành công quân sự nhanh chóng của Mỹ tại Venezuela có thể tiếp thêm động lực cho những người muốn thay đổi chế độ tại Cuba. Cơ hội loại bỏ một đối thủ chỉ cách bờ biển Florida 90 dặm là điều mà Washington khó lòng bỏ qua.
Tình trạng khan hiếm hàng hóa và thực phẩm đang đẩy người dân Cuba vào một giai đoạn khó khăn về kinh tế.
Hiện tại, vẫn chưa rõ liệu những áp lực và lời đe dọa từ phía Mỹ có đủ sức buộc Havana phải nhượng bộ hay không. Các yêu cầu từ phía Mỹ bao gồm việc thả tù nhân chính trị và tổ chức bầu cử đa đảng.
Mặc dù đối mặt với nguy cơ bị xâm lược và áp lực kinh tế bủa vây, các quan chức Cuba vẫn thể hiện thái độ lạnh lùng và cứng rắn. Họ khẳng định Cuba đã quen với việc sống dưới các mối đe dọa trong suốt nhiều thập kỷ qua.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo AP/CNN
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC