Nền kinh tế Nga đang phải đối mặt với áp lực khổng lồ, không phải từ những lời đe dọa suông mà từ các hành động thực tế. Theo Andrij Koboljew, cựu lãnh đạo cấp cao của Ukraine, chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đang thực hiện một lộ trình quyết liệt.
Washington tập trung vào việc thực thi triệt để các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Nga. Điều này khiến ý tưởng về một cuộc chiến kéo dài vô tận của Moscow đang tan biến nhanh chóng.
Hình ảnh từ Điện Kremlin cho thấy áp lực lên nền kinh tế Nga đang ngày càng hiện hữu.
Chính quyền Trump ưu tiên hành động thực tế
Ông Koboljew nhận định đã có một sự thay đổi bước ngoặt trong chính sách của Washington. Thay vì chỉ ban hành các gói trừng phạt mới trên giấy tờ, Nhà Trắng hiện tập trung vào việc triển khai thực hiện chúng.
Mục tiêu trọng tâm không còn là các tuyên bố chính trị mà là quyền kiểm soát thực tế đối với hạ tầng xuất khẩu dầu của Nga trên biển. Đây là một đòn giáng mạnh vào huyết mạch kinh tế của Moscow.
Kết quả của chiến dịch này là việc thu giữ hàng loạt tàu chở dầu vi phạm, tiêu biểu như các tàu mang tên Marinera và M/T Skipper. Các biện pháp này được thực hiện mà không cần nể nang về mặt ngoại giao.
Những "vùng xám" mà Moscow từng dựa vào để lách luật giờ đây đang dần bị thu hẹp và đóng cửa hoàn toàn. Ông Koboljew, cựu CEO của tập đoàn năng lượng Naftogaz, đã chia sẻ những phân tích này trên trang cá nhân của mình.
Ấn Độ bắt đầu quay lưng với dầu mỏ Nga
Áp lực không chỉ dừng lại ở khâu vận chuyển mà còn lan sang cả phía khách hàng tiêu thụ. Ấn Độ, một trong những khách hàng lớn nhất của Nga trong giai đoạn 2023 - 2025, đang có dấu hiệu thay đổi thái độ.
Từ tháng 1 năm 2026, quốc gia này đã bắt đầu tạm dừng các đơn hàng mua mới. Phía New Delhi đưa ra lý do về rủi ro trừng phạt, bảo hiểm và những khó khăn trong khâu thanh toán.
Thực tế, mối tương quan giữa rủi ro và lợi ích kinh tế đã không còn hấp dẫn như trước. Dầu giá rẻ không còn đủ sức bù đắp cho những nguy cơ quá lớn mà các doanh nghiệp Ấn Độ phải đối mặt.
Đối với Nga, điều này đồng nghĩa với việc mất đi một thị trường tiêu thụ trọng điểm. Đây vốn là nơi từng hấp thụ khối lượng dầu khổng lồ và được coi là đối tác ổn định nhất của họ.
Trung Quốc ép giá và áp đặt những điều kiện ngặt nghèo
Dù Trung Quốc vẫn duy trì việc mua dầu, nhưng Bắc Kinh đang hành xử một cách cứng rắn và thực dụng hơn bao giờ hết. Họ tận dụng vị thế suy yếu của Nga để đòi hỏi những mức chiết khấu cực kỳ cao.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối trong quá trình vận chuyển và giao dịch. Họ chủ động tránh các mô hình cung ứng có thể gây nguy hiểm cho hệ thống ngân hàng hoặc các công ty nhà nước của mình.
Theo phân tích, Bắc Kinh đang thúc đẩy các loại hợp đồng chỉ phục vụ lợi ích riêng của họ về giá cả, thời hạn và đơn vị tiền tệ. Điều này đồng nghĩa với việc doanh thu của Nga sẽ sụt giảm dù khối lượng cung cấp có thể không đổi.
Bất kỳ sự gián đoạn nhỏ nào trong khâu hậu cần cũng sẽ tác động trực tiếp và ngay lập tức đến các giao dịch này. Nga không còn ở vị thế có thể đàm phán một cách công bằng.
Thiệt hại thực tế và tương lai tài chính mờ mịt
Các con số thống kê cho thấy tình hình đang trở nên tồi tệ hơn với Điện Kremlin. Chỉ trong vòng một tháng, khoảng 200.000 tấn công suất vận tải đã bị loại bỏ khỏi hệ thống.
Điều này tương đương với hàng triệu thùng dầu đã không thể đến tay người mua một cách vật lý. Các yếu tố tác động chính bao gồm:
- Việc thu giữ các tàu chở dầu vi phạm trên các tuyến hải trình quốc tế.
- Sự thận trọng và cắt giảm đơn hàng đột ngột từ phía Ấn Độ.
- Khoảng 10% năng lực xuất khẩu dầu bóng đêm của Nga đã bị tê liệt trong tháng 1.
- Hơn 40 tàu chở dầu khác đang phải nằm chờ hoặc vội vã thay đổi cờ hiệu và chủ sở hữu.
Nguồn lực kinh tế cạn kiệt dần cho cuộc chiến
Rủi ro mất trắng một con tàu giờ đây đã vượt quá lợi nhuận tiềm năng mà nó mang lại. Khối lượng xuất khẩu giảm, số lượng người mua ít đi và chi phí hậu cần tăng cao đang khiến nguồn thu từ dầu mỏ của Nga teo tóp nhanh chóng.
Chiến lược dựa vào một cuộc chiến tiêu hao dài hơi của Điện Kremlin dường như đã dựa trên những giả định sai lầm. Họ từng tin rằng phương Tây sẽ không can thiệp vật lý vào vận tải dầu và các khách hàng châu Á sẽ phớt lờ rủi ro mãi mãi.
Khi nguồn lực kinh tế cạn kiệt, khả năng duy trì bộ máy chiến tranh cũng sẽ sớm đi đến hồi kết. Nguồn lực luôn có giới hạn và chúng thường kết thúc nhanh hơn những toan tính về quyền lực của giới lãnh đạo Nga.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC