Thời gian chờ đợi kéo dài tại hệ thống y tế Đức đang đẩy nhiều người, đặc biệt là cộng đồng người Việt, phải tìm về quê hương để được thăm khám kịp thời. Thực trạng này đặt ra câu hỏi về hiệu quả hoạt động của một trong những hệ thống y tế được đánh giá cao nhất thế giới.
Thực trạng chờ đợi tại hệ thống y tế Đức
Nhiều người Việt sinh sống tại Đức đã quen với các quy tắc và lối sống đặc trưng của quốc gia này, từ việc đóng thuế cao, xếp hàng trật tự đến việc luôn phải đặt lịch hẹn cho mọi hoạt động. Tuy nhiên, một thực tế mà không ít người vẫn chưa thể thích nghi hoàn toàn chính là thời gian chờ đợi quá lâu để được khám bệnh. Việc đặt lịch với các bác sĩ chuyên khoa ở Đức đôi khi đòi hỏi sự kiên nhẫn gần như vô tận, với các phòng khám thường thông báo hết chỗ, yêu cầu chờ đợi qua email, hoặc chỉ có thể cung cấp lịch hẹn sớm nhất là vài tháng sau.
Trong khi đó, bệnh tật lại không tuân theo lịch hẹn hay thời gian biểu. Các triệu chứng sức khỏe không chờ đến quý sau, cũng không ngừng tiến triển chỉ vì "hệ thống đang quá tải". Điều này khiến nhiều bệnh nhân tự hỏi liệu họ có đủ sức khỏe và tinh thần để kiên trì chờ đợi lâu như vậy, đặc biệt khi không phải ai cũng may mắn có sẵn một thể trạng tốt.
Nghịch lý giữa báo cáo và trải nghiệm thực tế
Hệ thống y tế Đức thường được ca ngợi về chất lượng, an sinh dài hạn và vị trí cao trong các bảng xếp hạng quốc tế. Tuy nhiên, những đánh giá tích cực này chủ yếu dựa trên mặt lý thuyết và báo cáo, không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của người bệnh.
Với những người đang phải đối mặt với đau đớn, mệt mỏi và sự hoang mang về tình trạng sức khỏe của mình, điều họ thực sự cần không phải là một hệ thống hoàn hảo trên giấy tờ, mà là sự tiếp cận kịp thời với đội ngũ y bác sĩ chuyên môn. Họ cần được thăm khám, chẩn đoán và điều trị nhanh chóng, chứ không phải một lời khuyên gọi cấp cứu khi bệnh tình chưa đến mức nghiêm trọng.
Chuyến đi hồi hương để tìm lời giải đáp sức khỏe
Trước thực trạng này, giống như không ít người Việt khác đang sinh sống tại Đức, một giải pháp tưởng chừng nghịch lý nhưng lại rất hiệu quả đã được chọn: trở về Việt Nam để thăm khám sức khỏe. Tại Việt Nam, bệnh nhân không phải đối mặt với hàng tháng chờ đợi. Họ cũng không cần phải cố gắng giải thích các triệu chứng phức tạp bằng tiếng Đức chưa thành thạo trong khi cơ thể đã kiệt sức.
Thay vào đó, họ được tiếp cận dịch vụ khám bệnh nhanh chóng, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và nhận được lời giải thích rõ ràng từ bác sĩ về vấn đề sức khỏe của mình. Khoảnh khắc biết được chính xác bệnh tình mang lại sự nhẹ nhõm lớn lao, không chỉ vì hy vọng được chữa khỏi mà còn vì đã tìm thấy câu trả lời cho những băn khoăn về cơ thể.
Con số biết nói về tình trạng quá tải
Cảm giác bức bối này không chỉ là trải nghiệm cá nhân mà đã trở thành một thực tế được ghi nhận qua các số liệu chính thức. Tờ Rheinische Post mới đây đưa tin về một yêu cầu chất vấn tại Quốc hội Liên bang Đức, cho thấy thời gian chờ đợi trung bình để bệnh nhân được khám bác sĩ chuyên khoa trong năm 2024 đã lên tới 42 ngày. Con số này cao hơn đáng kể so với mức 33 ngày của năm 2019.
Chỉ trong vòng 5 năm, bệnh nhân phải chờ đợi lâu hơn gần 10 ngày, trong khi nhịp sống ngày càng nhanh và áp lực sức khỏe không hề giảm bớt. Điều đáng nói là tình trạng này không giới hạn ở một nhóm nhỏ dân cư. Khoảng 90% dân số Đức, tương đương hơn 74 triệu người, đang tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc, đồng nghĩa với việc đa số người dân đều đang trải qua vòng chờ đợi kéo dài này.
Nghịch lý càng trở nên rõ nét khi thời gian chờ đợi tăng lên, nhưng mức đóng bảo hiểm y tế cũng liên tục tăng. Đầu năm nay, nhiều quỹ bảo hiểm đã tăng phụ phí bổ sung từ 0,2 đến 1,0 điểm phần trăm. Người dân đang trả nhiều tiền hơn nhưng lại không được khám nhanh hơn, không dễ dàng tiếp cận bác sĩ hơn, và cũng không giảm bớt lo lắng khi sức khỏe gặp vấn đề.
Trong bối cảnh đó, việc ngày càng nhiều người – bao gồm cả người viết bài này – phải di chuyển nửa vòng trái đất chỉ để tìm ra bệnh của chính mình, không còn là lựa chọn cảm tính. Đây là một hệ quả tất yếu của một hệ thống đang quá tải ở khâu con người, chứ không phải chỉ là vấn đề trên những con số báo cáo khô khan.
Thách thức đối với người nhập cư
Tại Đức, nhiều giải pháp đang được thảo luận để giải quyết vấn đề này, bao gồm việc buộc bệnh nhân phải thông qua bác sĩ gia đình trước khi đến bác sĩ chuyên khoa, hạn chế tiếp cận trực tiếp các chuyên gia, và "điều phối" hệ thống để tiết kiệm chi phí. Những đề xuất này có vẻ hợp lý trên bàn họp, trong các cuộc thảo luận chính sách.
Tuy nhiên, từ góc nhìn của người bệnh, đặc biệt là những người nhập cư còn chưa thành thạo ngôn ngữ và chưa quen thuộc với hệ thống, không có "quan hệ y tế", mỗi lớp điều phối thêm vào lại là một lớp mệt mỏi. Nó không chỉ làm tăng thêm rào cản mà còn làm kéo dài thêm quá trình tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu.
Y tế tốt cần đo bằng sự kịp thời
Bài viết này không nhằm mục đích chỉ trích hệ thống y tế Đức hay tâng bốc y tế Việt Nam. Mục tiêu là làm nổi bật một sự thật giản dị và rất con người: một hệ thống y tế tốt không chỉ được đánh giá bằng ngân sách hay các báo cáo, mà quan trọng hơn là khả năng người bệnh được gặp bác sĩ đúng lúc.
Nếu một ngày nào đó, ngày càng nhiều người phải rời khỏi nơi mình đang sinh sống để tìm câu trả lời cho sức khỏe của chính mình, thì vấn đề có lẽ không nằm ở việc "bệnh nhân thiếu kiên nhẫn", mà nằm ở cách hệ thống đang vận hành. Chăm sóc sức khỏe không phải là một đặc ân; nó là một quyền cơ bản. Và quyền đó không nên bị treo lơ lửng trong danh sách chờ đợi kéo dài hàng tháng trời.
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC