Áp lực từ các chiến dịch truy quét diện rộng
Hiện nay, cánh cửa làm việc không giấy tờ tại Đức đang dần khép lại do các cuộc truy quét được thực hiện liên tục và gắt gao. Chính sách mới không chỉ nhắm vào người lao động mà còn áp dụng những khung hình phạt nghiêm khắc đối với chủ doanh nghiệp. Những người sử dụng lao động chui giờ đây phải đối mặt với các án phạt hình sự và mức tiền phạt nặng nề.
Sự kiên quyết của cơ quan chức năng khiến ngay cả những chủ lao động liều lĩnh nhất cũng không dám mạo hiểm tiếp nhận người cư trú bất hợp pháp. Điều này tạo ra một sức ép lớn, khiến đời sống của những người không có giấy tờ ngày càng trở nên khó khăn.
Nhiều người không còn tìm thấy cơ hội kiếm sống và buộc phải cân nhắc các phương án khác để thoát khỏi tình cảnh hiện tại.
Các báo cáo chi tiết hơn từ BAMF chỉ ra rằng sự gia tăng này không chỉ là những con số ngẫu nhiên.
Đối với công dân Syria, sự thay đổi trong đánh giá về tình hình an ninh tại một số khu vực ở quê nhà, kết hợp với các gói hỗ trợ tài chính hấp dẫn (như chương trình REAG/GARP và StarthilfePlus) đã tạo ra một động lực mạnh mẽ.
Nhiều gia đình nhận thấy cơ hội tái hòa nhập tốt hơn với số vốn ban đầu được chính phủ Đức cung cấp, thay vì tiếp tục sống trong tình trạng chờ đợi xét duyệt tị nạn kéo dài hoặc chỉ có giấy phép tạm dung (Duldung).
Trong khi đó, sự "lan rộng" của xu hướng này trong cộng đồng người Việt lại mang một sắc thái khác, phản ánh rõ nét áp lực từ các biện pháp siết chặt quản lý của chính quyền Berlin.
Những đợt rà soát cư trú gắt gao, kiểm tra đột xuất tại các cơ sở kinh doanh, và việc tăng cường trục xuất những trường hợp phạm pháp hoặc không còn cơ hội ở lại hợp pháp đã tạo ra một bầu không khí lo ngại.
Đối với những người Việt đang cư trú không giấy tờ hoặc đã bị từ chối đơn xin tị nạn, cánh cửa ở lại Đức đang ngày càng hẹp lại. Trước nguy cơ bị cưỡng chế trục xuất và bị cấm nhập cảnh trở lại khu vực Schengen trong nhiều năm, lựa chọn "hồi hương tự nguyện" với một khoản hỗ trợ kinh tế và giữ được thể diện trở thành một giải pháp thực tế hơn, dù đầy khó khăn.
Những ngã rẽ đầy rủi ro và nạn lừa đảo
Trước tình hình căng thẳng, nhiều người chọn cách di chuyển sang các quốc gia lân cận như Pháp, Tây Ban Nha hoặc các nước Đông Âu để lánh nạn.
Một số khác thậm chí chấp nhận rủi ro lớn để tìm đường sang Anh với hy vọng tìm được kẽ hở mới. Tuy nhiên, hành trình này chứa đựng vô vàn hiểm nguy và sự bấp bênh về mặt pháp lý.
Lợi dụng tâm lý hoang mang, nhiều đường dây lừa đảo đã xuất hiện để chiếm đoạt tài sản của những người đang gặp khốn khó. Chúng đưa ra những lời hứa hẹn hão huyền về việc chuyển đổi giấy tờ cư trú hoặc các dịch vụ nhận con giả tạo. Không ít nạn nhân đã mất trắng số tiền tích cóp cuối cùng, khiến hoàn cảnh của họ tại châu Âu vốn đã gian nan nay càng thêm kiệt quệ.
Ngược lại, một bộ phận người Việt đã có những quyết định tỉnh táo và thực tế hơn bằng cách chọn con đường hồi hương tự nguyện. Phương án này được xem là cách bảo toàn lực lượng hiệu quả nhất, giúp họ giữ gìn sức khỏe, tâm lý và số vốn tích lũy được.
Quan trọng hơn, việc rời đi một cách minh bạch sẽ giúp họ không bị đưa vào danh sách đen, mở ra cơ hội quay lại định cư hợp pháp trong tương lai.
Các giải pháp hồi hương an toàn và nhanh chóng
Dưới đây là những cách thức mà người cư trú bất hợp pháp có thể tham khảo để trở về Việt Nam một cách thuận lợi nhất:
- Tự mua vé máy bay và trình diện tại Sở ngoại kiều địa phương nơi có sân bay khởi hành để xin giấy thông hành (Grenzübertrittsbescheinigung). Đặc biệt, Sở ngoại kiều thành phố Berlin hiện có hỗ trợ phiên dịch tại chỗ để giúp quá trình làm thủ tục diễn ra suôn sẻ hơn.
- Nếu không có người hỗ trợ hoặc không biết cách liên hệ với cơ quan chức năng, bạn có thể trực tiếp gặp cảnh sát (Polizei) để nhận được sự hướng dẫn và giúp đỡ cần thiết.
- Trong trường hợp cần trở về khẩn cấp, bạn có thể chủ động đến sân bay sớm và liên hệ với Cảnh sát liên bang (Bundespolizei). Sau khi kiểm tra nếu bạn không có lệnh truy nã hoặc án tù chưa thi hành, cơ quan chức năng sẽ tạo điều kiện cho bạn xuất cảnh ngay.
- Những người sở hữu thẻ cư trú của một quốc gia khác trong khối Liên minh châu Âu (EU) còn hạn, hoặc quá hạn dưới 6 tháng, có thể xuất cảnh bình thường qua Cảnh sát liên bang mà không cần xin giấy thông hành.
Định hướng cho tương lai và lưu ý quan trọng
Đối với những trường hợp không đủ khả năng tài chính để mua vé máy bay, người lao động có thể làm thủ tục xin tị nạn để được hỗ trợ bay miễn phí theo diện trục xuất. Tuy nhiên, phương án này mang lại hệ lụy rất lớn vì người bị cưỡng chế hồi hương hầu như không còn cơ hội quay lại EU hợp pháp.
Đây là lựa chọn cuối cùng và cần được cân nhắc kỹ lưỡng vì tác động lâu dài đến quyền lợi di trú.
Một phương án khác cho những ai có giấy tờ từ nước thứ ba và vẫn muốn quay lại Đức sau này là hãy trở về nước thứ ba đó, sau đó mới xuất cảnh về Việt Nam. Đây là cách làm sạch lịch sử cư trú một cách an toàn và đúng luật nhất. Dù chọn cách nào, điều kiện tiên quyết là hộ chiếu Việt Nam của bạn phải còn hạn sử dụng, dù chỉ còn một ngày duy nhất.
Các chuyên gia cũng cảnh báo người dân cần cảnh giác với các dịch vụ đổi hộ chiếu mới hoặc làm giấy thông hành giả để lấy phí cao.
Hiện nay, chính quyền Đức đang áp dụng chiến thuật tổng lực, kiểm tra kỹ lưỡng mọi kẽ hở để xử lý triệt để tình trạng cư trú trái phép. Trong bối cảnh Tết Bính Ngọ đang cận kề, việc xác định một hướng đi đúng đắn và hợp pháp là điều vô cùng cần thiết để mỗi cá nhân có một khởi đầu mới bình an và bền vững.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC