Ý tưởng tái cấu trúc hành chính của Markus Söder
Phát biểu tại cuộc họp của đảng Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) ở thành phố Bamberg, ông Söder nhấn mạnh rằng các đơn vị hành chính quy mô lớn thường vận hành hiệu quả hơn. Ông cho rằng cơ cấu hiện tại không còn đủ khả năng cạnh tranh và gây khó khăn cho quá trình ra quyết định ở cấp liên bang. Dù đưa ra quan điểm mạnh mẽ, vị Thủ hiến vẫn chưa chỉ đích danh những bang nào nên thực hiện việc sáp nhập này.
Thủ hiến Markus Söder phát biểu tại một sự kiện ở thành phố Munich, Đức. Ảnh tư liệu: Tagesschau
Trọng tâm của vấn đề nằm ở cơ chế cân bằng tài chính giữa các địa phương, một hệ thống nhằm đảm bảo mức sống tương đồng trên toàn nước Đức. Theo đó, những bang có tiềm lực tài chính mạnh phải trích ngân sách để hỗ trợ các bang nghèo hơn. Hiện nay, gánh nặng này đang đè nặng lên vai bốn địa phương chủ chốt bao gồm:
- Bang Baden-Württemberg
- Bang Bavaria
- Bang Hesse
- Thành phố-bang Hamburg
Áp lực tài chính lên các bang giàu có
Số liệu thống kê cho thấy sự chênh lệch đáng kể trong việc đóng góp ngân sách liên bang. Chỉ tính riêng trong nửa đầu năm ngoái, bốn bang nêu trên đã phải chi trả hơn 11 tỷ euro để hỗ trợ 12 bang còn lại. Trong đó, bang Bavaria đóng góp khoảng 6,7 tỷ euro, chiếm hơn một nửa tổng số tiền điều tiết của cả nước.
Sự bất bình này đã dẫn đến việc chính quyền Bavaria đệ đơn kiện lên Tòa án Hiến pháp Liên bang vào năm 2023. Tuy nhiên, vụ kiện vẫn đang trong quá trình xem xét và chưa có phán quyết cuối cùng. Ông Söder cho rằng việc duy trì quá nhiều bang nhỏ đang tạo ra một hệ thống cồng kềnh và thiếu công bằng về mặt lợi ích.
Điều thú vị là vị thế của Bavaria đã thay đổi hoàn toàn so với lịch sử. Cho đến những năm 1970, đây vẫn là một bang nông nghiệp nghèo và từng nhận hỗ trợ tài chính từ bang North Rhine-Westphalia. Tuy nhiên, nhờ sự chuyển mình mạnh mẽ về công nghiệp và công nghệ, Bavaria hiện đã trở thành đầu tàu kinh tế của nước Đức.
Phản ứng gay gắt từ các địa phương
Đề xuất của ông Markus Söder ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ nhiều chính trị gia, kể cả từ các bang do đảng liên minh lãnh đạo. Bà Anke Rehlinger, Thủ hiến bang Saarland, đã lên tiếng mỉa mai ý tưởng này một cách thẳng thắn. Bà cho rằng đây chỉ là một chiêu trò truyền thông thường thấy của ông Söder trước các sự kiện chính trị quan trọng.
Lãnh đạo bang Saarland khẳng định người dân địa phương luôn tự hào về bản sắc riêng biệt của bang mình. Bà tuyên bố rằng niềm tự hào này hoàn toàn miễn nhiễm với những đề xuất từ phía Bavaria. Tại Đức, sự gắn bó với văn hóa và lịch sử địa phương luôn là một rào cản lớn đối với bất kỳ kế hoạch sáp nhập nào.
Rào cản pháp lý và những tiền lệ trong lịch sử
Theo Luật Cơ bản của Đức, việc tổ chức lại lãnh thổ các bang là một quy trình cực kỳ phức tạp. Mọi thay đổi về địa giới hành chính phải được Quốc hội Liên bang thông qua bằng một đạo luật cụ thể. Trong lịch sử hậu chiến, việc sáp nhập thành công mới chỉ diễn ra duy nhất một lần vào năm 1952.
Thời điểm đó, ba bang phía Tây đã hợp nhất để tạo thành bang Baden-Württemberg phát triển rực rỡ như ngày nay. Ngược lại, những nỗ lực sau này thường kết thúc trong thất bại do không nhận được sự đồng thuận của người dân. Điển hình là vào năm 1996, kế hoạch sáp nhập thủ đô Berlin và bang Brandenburg đã bị cử tri bác bỏ thông qua trưng cầu dân ý.
Dưới thời chính quyền của Thủ tướng Friedrich Merz, những tranh luận về hiệu quả hành chính vẫn thường xuyên được đặt ra. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng việc sáp nhập các bang miền Bắc như Lower Saxony, Schleswig-Holstein với Hamburg hay Bremen vẫn chỉ dừng lại ở mức độ thảo luận.
Ý tưởng của ông Söder dù mang tính thực dụng về kinh tế nhưng lại đối mặt với những bức tường ngăn cách về chính trị và tâm lý rất lớn.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Tagesschau/WDR
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC