Mỹ cảnh báo trả đũa nếu châu Âu ưu tiên mua vũ khí nội địa

Mỹ vừa đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc đối với các quốc gia châu Âu về xu hướng bảo hộ trong quá trình tái vũ trang. Washington nhấn mạnh rằng châu Âu cần nhanh chóng tự nâng cao năng lực bảo vệ độc lập, nhưng không được phép vì thế mà quay lưng với các đối tác Mỹ.

1 My Canh Bao Tra Dua Neu Chau Au Uu Tien Mua Vu Khi Noi Dia

Mỹ mong muốn các quốc gia EU tiếp tục tin dùng vũ khí của mình, điển hình là hệ thống pháo phản lực cơ động và chính xác HIMARS - Nguồn: AFP/DANIEL MIHAILESCU

Căng thẳng leo thang quanh quy tắc đấu thầu quốc phòng

Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump sẵn sàng áp dụng các biện pháp đáp trả nếu Brussels ưu tiên các doanh nghiệp quốc phòng nội địa trong kế hoạch cải cách luật đấu thầu. Thông tin này được hé lộ qua các tài liệu lập trường của Washington vừa được cổng tin điện tử Politico công bố. Theo đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đã gửi văn bản chính thức tới Ủy ban châu Âu để phản đối những nỗ lực nhằm hạn chế sự hiện diện của các tập đoàn công nghiệp quốc phòng Mỹ. Washington khẳng định họ kiên quyết bác bỏ mọi thay đổi làm suy giảm khả năng tham gia của ngành công nghiệp Mỹ vào thị trường mua sắm quốc phòng tại EU. Phía Mỹ cho rằng việc loại trừ doanh nghiệp nước này trong khi các tập đoàn lớn của châu Âu vẫn hưởng lợi từ thị trường Mỹ là một hướng đi sai lầm. Lầu Năm Góc đánh giá đây là những biện pháp mang tính cục bộ và có thể gây tổn hại đến mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Mỹ đe dọa thu hồi các ưu đãi thương mại

Washington cho biết sẽ xem xét lại các ngoại lệ hiện có đối với đạo luật "Buy American" (Mua hàng Mỹ) vốn đang rất nghiêm ngặt. Nếu châu Âu áp dụng bắt buộc quy tắc "Buy European", các thỏa thuận mua sắm song phương hiện nay có thể bị thu hẹp đáng kể. Hiện tại, có 19 trong số 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu đã ký kết các thỏa thuận đặc biệt với Mỹ.

Những thỏa thuận này cho phép doanh nghiệp châu Âu có cơ hội tiếp cận và tham gia vào một số hợp đồng cung ứng của Lầu Năm Góc. Nếu các ưu đãi này bị hủy bỏ, sức cạnh tranh của các tập đoàn quốc phòng châu Âu tại thị trường Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.

Đây được xem là đòn cảnh cáo trực diện của Tổng thống Donald Trump nhằm bảo vệ lợi ích của các nhà thầu quân sự trong nước.

Tham vọng tự chủ quân sự và thực tế phụ thuộc

Cuộc tranh cãi này bùng phát trong bối cảnh Liên minh châu Âu dự kiến trình đề xuất cập nhật Chỉ thị đấu thầu vào quý III năm nay. Mục tiêu cốt lõi của Brussels là nâng cao tỷ lệ vũ khí sản xuất nội khối trong kho vũ khí của các quốc gia thành viên. Tuy nhiên, số liệu thực tế cho thấy châu Âu vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào các dòng vũ khí hiện đại từ Mỹ.

Hiện có gần hai phần ba lượng vũ khí nhập khẩu của EU có nguồn gốc từ bên kia đại dương với những cái tên tiêu biểu như:

Máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ mới F-35 Lightning II.
Hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS.
Hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa Patriot.

Châu Âu cũng đang dần thắt chặt các điều kiện giải ngân cho các chương trình quân sự để ưu tiên sản xuất tại địa phương. Điển hình là chương trình tín dụng SAFE trị giá 150 tỷ euro yêu cầu ít nhất 65% giá trị gia tăng phải được tạo ra tại châu Âu.

Các tiêu chí tương tự cũng được áp dụng cho gói tín dụng mới trị giá 90 tỷ euro dành cho việc mua sắm vũ khí hỗ trợ Ukraine. Những quy định này đang tạo ra một bức tường ngăn cách khiến các nhà sản xuất Mỹ cảm thấy bị đe dọa quyền lợi ngay tại thị trường truyền thống của mình.

Theo Welt online