Trong giai đoạn đầu, Đức và Liên minh châu Âu (EU) đã tiếp cận vấn đề một cách vô cùng thận trọng. Những rào cản từ lịch sử, sự phụ thuộc sâu sắc vào nguồn năng lượng và trách nhiệm duy trì ổn định toàn khối đã khiến họ chần chừ.
Tuy nhiên, khi Nga liên tục leo thang chiến sự và Mỹ bắt đầu điều chỉnh chiến lược theo hướng ưu tiên lợi ích riêng, châu Âu đã bừng tỉnh. Họ hiểu rằng mình không thể tiếp tục dựa dẫm hoàn toàn vào chiếc ô bảo vệ của Washington như trước đây.
Tầm nhìn chiến lược và sự tự chủ của châu Âu
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang khẳng định vị thế lãnh đạo của mình trên cương vị mới - ảnh Butzmann/Photothek
Trong vòng 5 năm tới, những thay đổi đối với Đức và EU sẽ mang tính bước ngoặt và vô cùng sâu sắc. Trọng tâm sẽ tập trung vào bốn trụ cột chính để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của khối.
- Tái vũ trang và tự chủ chiến lược:
Đức sẽ tiếp tục duy trì việc tăng ngân sách quốc phòng như một xu thế dài hạn. EU sẽ đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng nội khối nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các tổ hợp vũ khí từ Mỹ.
- Định nghĩa lại mối quan hệ với Mỹ:
Dưới thời Tổng thống Donald Trump, nếu Mỹ tiếp tục coi quan hệ đồng minh là các giao dịch thương mại, EU buộc phải xây dựng cơ chế an ninh độc lập. Điều này giúp họ phòng ngừa các rủi ro chiến lược mà không cần phải rời bỏ NATO.
- Đảm bảo ổn định nội bộ:
Các áp lực về chi phí năng lượng, lạm phát và dòng người tị nạn vẫn là bài toán nan giải. Nếu không xử lý khéo léo, các lực lượng cực hữu có thể lợi dụng tình hình để gây chia rẽ và làm suy yếu sự thống nhất của EU.
- Ứng phó với các cường quốc:
Nếu tiền lệ dùng vũ lực để thay đổi biên giới được chấp nhận, sự bất ổn sẽ lan rộng khắp Đông Âu và vùng Baltic. Trung Quốc cũng đang quan sát rất kỹ các phản ứng của phương Tây để tính toán cho những nước đi tiếp theo tại châu Á.
Đức khẳng định vai trò lãnh đạo thay thế Mỹ
Tại Đại hội Đảng CDU diễn ra ở Stuttgart vào ngày 20/02/2026, một thông điệp đanh thép đã được đưa ra. Đức tuyên bố sẽ không bao giờ chấp nhận để Ukraine bị khuất phục dưới bất kỳ áp lực nào.
Đây được xem là một đòn giáng mạnh vào những toan tính của Tổng thống Donald Trump và giới lãnh đạo Nga. Trong khi Washington đang có xu hướng cắt giảm viện trợ và gây sức ép buộc Ukraine đầu hàng, Berlin lại chọn con đường ngược lại.
Từ một quốc gia từng ngần ngại trong việc viện trợ vũ khí, Đức hiện đã trở thành "đầu tàu" dẫn dắt châu Âu. Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz đang nỗ lực lấp đầy khoảng trống quyền lực mà chính quyền Mỹ để lại.
Sự kiên định này không chỉ là hỗ trợ quân sự đơn thuần, mà còn là cuộc chiến để bảo vệ những giá trị đạo đức và luật pháp quốc tế. Như ông Merz đã nhấn mạnh, mọi nỗ lực ép buộc Ukraine đầu hàng sẽ luôn vấp phải sự phản đối quyết liệt từ nước Đức.
Xây dựng một tương lai độc lập cho châu Âu
Thực tế cho thấy đây không phải là cuộc chiến của những khẩu hiệu, mà là cuộc chiến của các nguyên tắc căn bản. Nếu EU chấp nhận đổi lãnh thổ lấy một nền hòa bình tạm bợ, họ sẽ phải sống trong một trật tự bất ổn vĩnh viễn.
Thế giới đang bước vào giai đoạn tái cân bằng quyền lực một cách mạnh mẽ. Mỹ ưu tiên lợi ích quốc gia, Nga theo đuổi tham vọng bành trướng, còn châu Âu đang đứng trước lựa chọn sinh tử.
Nếu không đủ bản lĩnh bảo vệ nền dân chủ, EU sẽ dần đánh mất vai trò và tiếng nói trên trường quốc tế. Niềm tin là thứ dễ mất nhưng vô cùng khó để khôi phục lại trong quan hệ quốc tế.
Trong 5 năm tới, câu chuyện không chỉ dừng lại ở biên giới Ukraine. Đó là hành trình để châu Âu chứng minh liệu họ có thể trở thành một cực quyền lực độc lập, hay mãi chỉ là sân khấu để các cường quốc khác quyết định vận mệnh của mình.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
© 2026 | Tạp chí NƯỚC ĐỨC
